İsveç, Norveç, Danimarka ve Finlandiya’da Türkçe Online Psikoterapi: Kuzeyde Anadilde Destek

İsveç, Norveç, Danimarka ya da Finlandiya’da yaşıyorsanız Türkçe online psikoterapi görüşmesi planlayabilirsiniz. Psikoterapist ve Psikolojik Danışman Mehmet Ulubey ile görüşmeler görüntülü ve yaklaşık 60 dakikalıktır; kuzeydeki hangi ülkeden bağlandığınız görüşmenin biçimini değiştirmez. Yüz yüze görüşme yalnızca Adana Çukurova Yüzüncüyıl Mahallesi’ndeki ofiste yapılır; bu ülkelerde ofis ya da şube yoktur.

Önce sormak isterseniz WhatsApp’tan görüşme biçimi ve uygun saatler hakkında bilgi alabilir ya da 0543 108 25 76 numarasını arayabilirsiniz. Aşağıda önce ağırlığın mevsimden mi yaşamdan mı geldiğini ayırmanın bir yolu, ardından ilk mesajın ve görüşmenin nasıl işlediği anlatılıyor.

Bu ağırlık her yıl aynı aylarda mı geliyor? Mevsimi yaşam yükünden ayırmak

Gün ışığının yıl içinde belirgin biçimde değiştiği bir yerde yaşıyorsanız, sonbaharda başlayan bir isteksizliğin mevsimle ilgili olup olmadığını sormanız olağandır. Bazen yanıt evettir; bazen de mevsim, zaten var olan bir yükü görünür kılar. İkisini ayırmak, hangi kapıyı çalacağınızı belirler.

NHS’in mevsimsel duygudurum bozukluğu (SAD) sayfası bu durumu, kışın ortaya çıkıp yazın geçen bir depresyon örüntüsü olarak tanımlıyor. Sayfada belirtiler arasında düşük ruh hali, alıştığınız şeylerden zevk alamama, huzursuzluk ya da öfke, dikkati toplamakta güçlük, olağandan fazla acıkma, olağandan fazla yorgunluk ve uyuma isteği sayılıyor. Belirtilerin bazı kişilerde yazın görülebildiği, ancak bunun daha az yaygın olduğu da belirtiliyor.

Aynı sayfada tanının, belirtilerin yılın belli bir döneminde iki yıl ya da daha uzun süre yaşanmasına bakılarak konabildiği; kendinizde böyle bir örüntü olduğunu düşünüyorsanız bir hekime görünmenin önerildiği de belirtiliyor.

Bu bilgi bir tanı değildir; bu yazı ve online psikoterapi görüşmeleri tıbbi tanının ya da hekim değerlendirmesinin yerini tutmaz. Yalnızca “bu her yıl tekrarlıyor mu?” sorusunun neden önemli olduğunu gösterir. Belirtiler sürüyor ve günlük işlerinizi aksatıyorsa, bulunduğunuz yerdeki bir hekim ilk adım olabilir. Uyku, iştah ve enerjide belirgin bir değişim varsa bedensel nedenlerin de değerlendirilmesi yerinde olur. Genel tablo için sürekli yorgunluk ve mutsuzluk yazısı yol gösterebilir.

Mevsimle ilgisi olmayan ya da mevsimle birlikte ağırlaşan yükler de vardır: işte bir değişiklik, ilişkide süren gerginlik, Türkiye’den gelen bir haber, yıllardır ertelenen bir karar. Bunlar kısa bir muayenede genişçe konuşulmayabilir; psikoterapide ise asıl konu olabilir. Mevsim ve yaşam yükü aynı anda bulunabilir ve biri ötekinin yerine geçmez.

Geçen yılın aynı ayına bakmak: dört satırlık bir mevsim ve yaşam notu

Duvardaki ya da telefonunuzdaki takvimin sayfasını geçen yılın aynı ayına çevirin ve o dönemi hatırlamaya çalışın. Ardından dört satırı kendi sözcüklerinizle tamamlayın:

1. Bu ay uykum, enerjim ve iştahım: …
2. Geçen yılın aynı döneminde bunlar: …
3. Yapmaya devam ettiğim ama eskisi kadar keyif almadığım bir şey: …
4. Mevsimden bağımsız, bu dönemde değişen bir şey (iş, ilişki, ev, aile haberi): …

Örnek bir biçim şöyle olabilir: “Uykum uzadı, sabah kalkmak zor. Geçen yıl da benzerdi, bahar gelince hafifledi. Arkadaşlarla buluşmaları erteliyorum. Bu yıl ayrıca işimde görevim değişti.” Sizin satırlarınız elbette farklı olacaktır.

Birinci ve ikinci satır, hekime giderken kısa bir özet olarak işe yarar. Üçüncü ve dördüncü satır ise ilk psikoterapi görüşmesinde nereden başlayacağınızı gösterir. Bu bir test değildir; puanı ya da doğru yanıtı yoktur, satırların uzunluğundan sonuç çıkarılmaz. Hatırlamadığınız satırı boş bırakabilirsiniz; ikinci satırı yazamıyorsanız bu da bir bilgidir, ama anlamını tek başınıza yorumlamak zorunda değilsiniz.

Notu görüşmeye getirmeniz gerekmez. Getirirseniz okuyabilir, yalnızca paylaşmak istediğiniz kısmı anlatabilir ya da “nereden başlayacağımı bilmiyorum” diyebilirsiniz.

Dört ülke, tek rehber: bu yazı neyi anlatır, neyi anlatmaz?

Bu yazı, İsveç, Norveç, Danimarka ve Finlandiya’da yaşayanlar için ortak bir başlangıç noktasıdır: görüşmenin Türkçe, görüntülü ve online yürüdüğü, ilk mesajın nasıl yazılabileceği ve seansın nasıl işlediği burada anlatılıyor. Bu ayrıntılar bulunduğunuz ülkeye göre değişmez.

Mevsim, başvuru nedenlerinden yalnızca biridir; iş, ilişki, ailenin yükü ya da taşınma gibi konularla da başvurulabilir. Türkçe görüşmek, duygularınızı çeviri yapmadan anlatmanıza alan açabilir: gündelik işlerinizi başka bir dilde yürütüyor olsanız bile duygularınızı hangi dilde daha kolay anlattığınızı fark edebilirsiniz. Bir cümleyi aklınıza geldiği gibi kurabilirsiniz; hangi sözcükte takıldığınız da görüşmede işe yarayan bir ipucudur.

Anlatmadığı şey ise ülkelerin sağlık sistemleri, sigorta kuralları ve yasal çerçevesidir. Bunlar ülkeden ülkeye ve kişiden kişiye farklılaşır; bu sayfada doğrulanabilir bir özet sunamayız. Ülkenize odaklanan bir başlangıç isterseniz İsveç, Norveç, Danimarka ve Finlandiya için hazırlanan sayfalara bakabilirsiniz; burada onları yinelemiyoruz.

Bulunduğunuz yerde başka bir uzmanla çalışıyor ya da bir yerel randevu sırası bekliyor olabilirsiniz. Türkçe online görüşme bunun yerine geçmek zorunda değildir, yanında da düşünülebilir. Süren bir süreciniz varsa bunu ilk görüşmede söylemeniz, iki sürecin birbirini tamamlayacak biçimde kurulmasına yardımcı olur.

Büyük bir kentte de, uzak bir yerleşimde de gereken şey aynıdır: kesintisiz bir internet bağlantısı ve konuşurken duyulmayacağınız bir ortam. Ayrıntılar görüşme günü bölümünde yer alıyor.

Psikoterapi karanlık aylarda neye yardımcı olur? Düzen, küçük adımlar ve anlam

Psikoterapi konuşmaya dayalı bir süreçtir. Mehmet Ulubey çözüm odaklı bir çerçevede çalışır ve gerektiğinde bilişsel davranışçı terapi (BDT) yöntemlerinden yararlanır. Süreç kişiye göre değişir; baştan sonuç ya da süre sözü verilmez.

Ağırlık hissi yapılan şeyleri azaltabilir, yapılan şeyler azaldıkça ağırlık artabilir. İş çıkışı doğrudan eve gitmek, hafta sonu planlarını “havaya bakalım” diye ertelemek, akşamı telefonla geçirmek tek tek anlaşılır tercihlerdir; birlikte ise bir döngü oluşturabilirler.

Görüşmelerde önce bu döngü birlikte izlenir: hangi gün, hangi saatte, hangi etkinlik azaldı ve o sırada aklınızdan ne geçti? Sonra küçük, uygulanabilir bir basamak seçilir. Bir akşam için tek bir şey olabilir: yarım saatlik bir yürüyüş, bir arkadaşa sesli mesaj ya da evde tek bir yemek yapmak. Basamağın küçük olması bilinçlidir; tutmasa bile neden zor geldiği görüşmenin konusu olur.

NHS sayfası mevsimsel belirtilerde genel alışkanlıklar arasında gündüz mümkün olduğunca dışarı çıkmayı, düzenli hareketi, yakınlarla bağı sürdürmeyi, alışılmış etkinlikleri sürdürmeyi ve her gün aynı saatte yatıp kalkmayı sayıyor. Psikoterapide bunlardan hangisinin sizin gününüze nasıl yerleşeceği konuşulur; hepsini birden yapmanız beklenmez.

Düşünce tarafı da çalışılır: “bu kış hiçbir şey yapmadım” cümlesi gerçeği mi özetliyor, yoksa en zor haftayı mı? Amaç olumlu düşünmek değil, bu düşüncenin yaşadıklarınızı ne ölçüde yansıttığını değerlendirmektir.

Bu görüşmeler hekim değerlendirmesinin yerini tutmaz. Ruh halindeki düşüş ağırlaşıyor, uykunuz ve iştahınız belirgin biçimde değişiyor ya da umutsuzluk hissediyorsanız bulunduğunuz yerde bir hekime de görünmeniz yerinde olur. Gerekli durumlarda psikiyatri hekimleri ile koordineli çalışılmaktadır.

İlk mesajı nasıl yazarsınız?

Uzun bir açıklama yazmanız gerekmez. Üç bilgi yeterlidir: hangi ülkeden yazdığınız, görüşmeden ne beklediğiniz (ya da “henüz bilmiyorum”) ve hangi gün ve saat aralıklarının size uygun olduğu. Örneğin: “Merhaba, Finlandiya’dan yazıyorum. Türkçe online görüşme hakkında bilgi almak istiyorum; hafta içi akşamları ve hafta sonu sabahları uygunum.”

Saat tercihinizi yazarken kendi saatinizle mi, Türkiye saatiyle mi konuştuğunuzu belirtmeniz yanlış anlaşılmayı önler. İlk mesajda ayrıntılı bir sağlık öyküsü ya da kişisel bilgi paylaşmanız gerekmez; ayrıntıları görüşmede, hazır hissettiğinizde anlatabilirsiniz.

Görüşme günü: saat, ortam ve bağlantı

Görüşme görüntülü bağlantıyla yapılır ve yaklaşık 60 dakika sürer. Saat farkını önceden hesaplamanız gerekmez; gün ve saat, sizin takviminiz ile Türkiye saati yan yana konularak birlikte planlanır. Gün erken bittiğinde ya da işten yorgun geldiğinizde hangi saatte daha dingin olduğunuzu da yazabilirsiniz. Hizmetin genel çerçevesi online psikoterapi hizmeti sayfasında, seansın akışı ise online psikoterapi seansı yazısında bulunur.

Konuşurken duyulmayacağınız bir yer seçmek, görüşmenin en önemli hazırlığıdır. Kapısı kapanan bir oda en iyisidir; yoksa evdekilerin dışarıda olduğu bir saat ve kulaklık yardımcı olur. Görüşmede kullandığınız cihazda bildirimleri kapatın; görüşmede kullanmadığınız telefonu sessize alıp ekranı aşağı bakacak şekilde bırakın. Ekranda beliren bildirimler dikkatinizi dağıtır. Evde görüşme sırasında kimlerin bulunacağını ilk görüşmede konuşabilirsiniz.

Cihazınızın şarjını ve kulaklığınızı önceden kontrol edin. Bağlantı koparsa aynı bağlantıyı yeniden deneyin; olmuyorsa WhatsApp’tan yazın. Türkiye’ye geldiğinizde Adana Çukurova ofisinde yüz yüze görüşmek isterseniz bunu da önceden yazabilirsiniz.

Online görüşme her durumda tek başına yeterli olmayabilir. Ağır belirtiler, ilaç ya da tıbbi değerlendirme gerektiren durumlar bir hekimin işidir; hangi durumların online görüşmeye uyup uymadığını online terapinin kimlere uygun olduğu yazısında bulabilirsiniz.

İlk görüşmede ne olur?

İlk görüşme bir tanışmadır. Ne için başvurduğunuzu anlatırsınız; Mehmet Ulubey geçmişinizi ve şimdiki durumunuzu anlamak için ayrıntılı sorular sorar. Ardından neyi değiştirmek istediğiniz, görüşmelerin nasıl ilerleyebileceği ve ödeme gibi pratik konular hakkında bilgi alırsınız. Gizliliğin de sınırları vardır; bunların neler olduğunu görüşmenin başında sorabilir ve açıklanmasını isteyebilirsiniz. Notunuz varsa kullanırsınız; yoksa anlatmaya nereden isterseniz başlarsınız.

Acil bir durumda ne yapmalısınız?

Kendinize zarar verme düşünceniz, bir planınız ya da hemen müdahale gerektiren bir tehlike varsa görüşme gününü ya da bir mesaja yanıtı beklemeyin. Bulunduğunuz ülkenin acil yardım numarasını arayın ya da en yakın acil servise gidin. Bu numarayı önceden öğrenip telefonunuza kaydetmeniz işe yarayabilir. Mümkünse yalnız kalmamaya çalışın ve güvendiğiniz birine haber verin. Planlı bir online görüşme acil yardımın yerini tutmaz.

Görüşme hakkında bilgi almak için

WhatsApp’tan tek cümlelik bir mesaj bırakarak başlayabilirsiniz; görüşme biçimi ve uygun saatler hakkında bilgi isteyebilirsiniz. Konuşmayı tercih ederseniz 0543 108 25 76 numarasını arayabilir ya da randevu talebi bırakabilirsiniz. Bilgi almak görüşmeye başlamak anlamına gelmez; düşünmek için zaman ayırabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Belirtilerim mevsim değişince geçiyorsa yine de görüşme istemek yersiz mi olur?

Hayır. Belirtilerin geçmesi, o dönemde yaşadığınız zorluğu geçersiz kılmaz. Bir sonraki mevsime girmeden önce neyin sizi yorduğunu ve neyin yardımcı olduğunu konuşabilirsiniz. Mevsim döndüğü hâlde ağırlık sürüyorsa, yükün yalnızca mevsime bağlı olmayabileceğini düşünmek için de bir neden olur.

Yazın uyku düzenim bozuluyor; bu da görüşmenin konusu olabilir mi?

Olabilir. NHS sayfası belirtilerin bazı kişilerde yazın görülebildiğini, ancak bunun daha az yaygın olduğunu söylüyor. Uyku düzenini ve akşam rutininizi görüşmede konuşabilirsiniz; uykusuzluk sürüyorsa hekime de görünmek yerinde olur. Uykusuzlukla ilgili genel bilgi için kaygı ve uykusuzluk döngüsü yazısına bakabilirsiniz.

Seans saatleriyle ilgili kısıtlarım var; ilk mesajda ne yazmalıyım?

Uygun olduğunuz iki ya da üç gün ve saat aralığını yazmanız yazışmayı kısaltır. Çocuğun uyku saati, iş vardiyası ya da evde yalnız kalabildiğiniz saatler gibi sınırlar da planlamaya girer. Hangi gün ve saatlerin boş olduğu randevu sırasında netleşir.

Kaç seans gerekir, ne sıklıkla görüşülür?

Bu kişiye ve konuya göre değişir; baştan sayı verilmez. Sıklık ve süre, hedefleriniz ilk görüşmelerde konuşulduktan sonra birlikte belirlenir ve süreç içinde gözden geçirilebilir.

Görüşmeyi yürüten kişinin unvanı nedir, ilaç yazabilir mi?

Mehmet Ulubey Psikoterapist ve Psikolojik Danışman olarak çalışır; ilaç yazmaz. İlaç ya da tıbbi değerlendirme gerekiyorsa bu bir hekimin işidir. Mesleklerin farkını psikolojik danışman ile psikolog arasındaki fark yazısında bulabilirsiniz.

Ödeme, fatura belgesi ve sigorta konusunda ne yapmalıyım?

Randevuda bilgi verilir; ayrıntılı bilgi için arayınız (0543 108 25 76). Genel ücret bilgisi için psikoterapi ücretleri sayfasına bakabilirsiniz. Sigorta ya da kurum desteği düşünüyorsanız önce ilgili kurumunuzdan teyit edin.

İlk görüşmeden sonra devam etmek zorunda mıyım?

Hayır; devam kararı sizindir. İlk görüşmede sürecin nasıl işlediğini görür, size uygun olup olmadığını düşünerek karar verebilirsiniz.

Bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bu yazı tanı ve tedavinin yerini tutmaz.