Adana Klinik Psikolog: Klinik Psikolog Nedir, Hangi Durumlarda Başvurulur?

“Adana klinik psikolog” diye aramak, çoğu zaman şu iç sesle başlar: “Bu işi hafife almayan, ne yaşadığımı düzgünce anlayacak biriyle görüşmek istiyorum.” “Klinik” sözcüğü ciddiyet çağrıştırır; ama o sözcüğün gerçekte neyi anlattığını bilmek, aramanızı çok daha isabetli kılar.

Kısa cevap şu: klinik psikolog, klinik psikoloji alanında lisansüstü eğitim (yüksek lisans ya da doktora) almış uzmanlar için kullanılan bir unvandır. Çalışmasının ağırlığı görüşme, psikolojik değerlendirme ve test uygulamalarıdır. İlaç yazmaz; tıbbi tanı ve ilaç tedavisi hekimin alanıdır.

Bu sayfadaki görüşmeleri Psikoterapist ve Psikolojik Danışman Mehmet Ulubey yürütür. Yazının konusu olan unvan ise bu hizmetin unvanı değildir. Bunu baştan yazıyoruz, çünkü bir uzmana güvenmenin ilk koşulu, kendisini olduğu gibi tanıtmasıdır. Aşağıda unvanın ne anlama geldiğini, hangi ihtiyaçta hangi kapının çalınacağını ve bu sayfadaki hizmetin neleri kapsadığını bulacaksınız. Sonunda kendi ihtiyacınıza hangi kapının uyduğunu net biçimde görebilmeniz için yazdık.

Klinik psikolog kimdir ve ne yapar?

Klinik psikolog unvanının merkezinde, klinik psikoloji alanında yapılmış lisansüstü eğitim bulunur. Programlara hangi lisans alanlarından başvurulabileceği üniversiteden üniversiteye değişebilir; unvanın nasıl ve kimler tarafından kullanılabileceği de mevzuata ve kurum uygulamalarına bağlıdır. Bu yüzden bir tanıtımda “klinik psikolog” yazıyorsa eğitim bilgisini sormanız olağan bir istektir.

Gündelik işleri üç başlıkta toplayabilirsiniz:

• Klinik görüşme: Yaşadığınız zorlanmanın ne zaman başladığını, nelerle arttığını ve hayatınızı nasıl etkilediğini ayrıntılı biçimde dinlemek.
• Psikolojik değerlendirme: Dikkat, duygudurum, kaygı, düşünme biçimi gibi alanlara test ve ölçeklerle bakmak, sonuçları görüşmeyle birlikte yorumlamak.
• Psikoterapi: Konuşmaya dayalı terapi yürütmek. Terapi yürüten kişiler genellikle bunun için belirli bir yönteme ilişkin ek eğitim de alır.

Her klinik psikolog bu üçünü aynı ölçüde yapmaz; kimi değerlendirmede, kimi terapide yoğunlaşır. İlk görüşmede “hangi alanda çalışıyorsunuz?” diye sormak bu yüzden size gerçek bir bilgi kazandırır.

Değerlendirme kısmı çoğu kişinin gözünden kaçar. Görüşmede anlatılanlar ve ölçeklerden çıkan bilgi bir araya gelir; sonuç bir “etiket” olarak değil, durumunuzu anlamak için bir harita olarak sunulmalıdır. Kendi kendinize doldurduğunuz çevrim içi testler bu işin yerini tutmaz.

“Klinik” kelimesi neyi anlatır, neyi anlatmaz?

Bu kelime etrafında üç yanlış anlama sık görülür. Üçünü ayırmak, arama sürecinizi hafifletir.

Klinik, durumunuzun ağırlığını değil uzmanın çalışma alanını anlatır. Klinik psikologa başvurmak, “ağır bir durumdayım” demek değildir. Aynı biçimde klinik psikolog olmayan bir uzmana başvurmak, durumunuzu küçümsemek anlamına gelmez.

Unvan, eğitim basamağını gösterir; sizinle uyumu göstermez. Terapi ilişkisinde yöntem, çalışma biçimi ve karşınızdaki kişiyle kurduğunuz güven en az unvan kadar belirleyicidir. “Hangisi daha iyi?” sorusunun tek bir cevabı yoktur; “benim ihtiyacıma hangisi uygun?” sorusunun vardır.

Klinik psikolog unvanı, terapinin hangi yöntemle yürütüldüğünü tek başına söylemez. Yöntem eğitimi tek başına mesleki yetki sağlamaz; bir uzmanın hangi işi yapabileceği temel mesleğine, aldığı eğitime ve çalışma alanına bağlıdır. Bu yüzden unvanın yanında “hangi yöntemle, hangi alanda çalışıyorsunuz?” sorusu da önem taşır. Bu ayrım için psikolojik danışman ile psikolog arasındaki fark yazısına bakabilirsiniz.

Adana’da hangi durumlarda klinik psikolog aranır?

İnsanları bu aramaya iten durumlar genellikle “sadece konuşmak” ihtiyacından biraz farklıdır. Aşağıdaki durumlar, değerlendirme odaklı bir uzmanı aramak için makul gerekçelerdir:

• Bir okul, kurum ya da sağlık kuruluşu sizden psikolojik değerlendirme raporu istedi.
• Çocuğunuzun dikkat, öğrenme ya da gelişimi konusunda ölçekli, sistemli bir bakış istiyorsunuz.
• Uykusuzluk, huzursuzluk, isteksizlik gibi şikâyetler üst üste biniyor ve bunlara ne ad vereceğinizi bilmiyorsunuz.
• Daha önce görüşme aldınız ama bir yön bulamadınız; ikinci bir bakışa ihtiyaç duyuyorsunuz.

Örneğin öğretmen çocuğunuzun dikkatinin dağıldığından söz ettiğinde, siz de evde ders başında zorlandığını görüyorsanız, soru “terapi mi?” olmaktan çıkıp “ne olduğuna sistemli biçimde nasıl bakılır?” sorusuna dönüşür. Böyle bir durumda ilk adım çoğu zaman bir değerlendirme planlamaktır. Adana’da dikkat eksikliği ve hiperaktivite değerlendirmesi ile çocuklarda psikolojik destek yazılarında bu süreçlerin nasıl işlediğini anlattık.

Bir kurumdan rapor istenmişse işe, kurumun raporu kimden kabul edeceğini sormakla başlayın. Çoğu kurum bu bilgiyi yazılı olarak verir ve yanlış kapıda zaman kaybetmenizi önler.

Belirsiz bir zorlanmayla geldiyseniz, tanı beklemeden de görüşme isteyebilirsiniz. Değerlendirme gereksinimi çoğu zaman ilk görüşmede birlikte konuşularak anlaşılır.

Değerlendirme mi, görüşme mi: ikisi aynı şey değil

“Bir uzmana gideyim, ne olduğunu söylesin” beklentisi çok anlaşılırdır. Ancak değerlendirme ile terapi, aynı odada geçse bile farklı işlerdir.

Değerlendirme bir soruya cevap arar: dikkatiniz, duygudurumunuz ya da düşünme biçiminiz hangi noktada, hangi ölçüde zorlanıyor? Bunun için görüşme, ölçek ve testler birlikte kullanılır. Bir ölçek tek başına karar vermez; sonuçlar yaşam öykünüzle birlikte yorumlanır. Değerlendirme sonunda size bir bilgi ve çoğu zaman bir sonraki adım önerisi verilir; kendi başına bir çözüm sürecini başlatmaz.

Psikoterapi ve psikolojik danışmanlık ise bir süreçtir: yaşadıklarınızı konuşur, düşünce ve davranış kalıplarınızı fark eder, yeni yollar denersiniz. Süreç kişiye göre değişir; kaç görüşme süreceğini baştan söylemek mümkün değildir.

Bu ayrım pratikte şöyle işe yarar: Bir kurum ya da okul belirli bir değerlendirme isterse, ya da elinizdeki belirsizliğe sistemli bir bakış arıyorsanız, değerlendirme odaklı bir uzmana yönelirsiniz. Rapor gerekmese bile değerlendirme, terapinin hedeflerini ve yönünü belirlemeye katkı sağlayabilir. Yaşadığınızla baş etmek istiyorsanız görüşme odaklı bir süreçle başlarsınız. Çoğu zaman ikisi art arda ya da birlikte ilerler. Hangisinden başlayacağınızdan emin değilseniz, ilk görüşme tam olarak bunu konuşmak için kullanılabilir.

Klinik psikolog, psikoterapist, psikolojik danışman ve psikiyatrist: hangi soruda kimin kapısı?

Dört unvan birbirinin alternatifi değil, farklı soruların cevabıdır. Kendi sorunuza göre eşleştirebilirsiniz:

• “Test ya da ölçekle değerlendirme istiyorum.” Klinik psikoloji alanında çalışan psikolog bu işin merkezindedir.
• “Hem değerlendirme hem terapi istiyorum.” Hem klinik psikoloji eğitimi hem de terapi yöntemi eğitimi olan bir uzman bu ikisini birlikte yürütebilir; bunu tanıtımdan ve ilk görüşmede sorarak öğrenebilirsiniz.
• “Yaşadıklarımı, ilişkilerimi ve düşünce kalıplarımı konuşarak ele almak istiyorum.” Psikoterapi yürüten psikoterapist ya da psikolojik danışman doğru adrestir. Psikoterapist tanımı için psikoterapist kime denir yazısına göz atabilirsiniz.
• “Uykum, iştahım ya da bedenimde bir şeyler değişti; ilaç hakkında da soru var.” Bu noktada önce bir hekime (psikiyatrist ya da aile hekimi) başvurmak gerekir. Psikolog ile psikiyatrist arasındaki farklar yazısı hekimin rolünü ayrıntılı anlatıyor.

Bu eşleştirme kesin bir harita değildir. Bir kişi hem değerlendirmeye hem terapiye ihtiyaç duyabilir, hem hekim hem psikoterapistle birlikte ilerleyebilir. Önemli olan, sorunuza uygun kapıyla başlamak ve gerektiğinde diğerine geçebilmektir.

Doğru uzmanı seçmek için hangi soruları sorabilirsiniz?

Kısa bir not hazırlamak bile ilk görüşmeyi kolaylaştırır. Aşağıdaki cümleleri tamamlayıp not alırsanız, kimi seçerseniz seçin, görüşmeye hazır gidersiniz:

• Şu an beni en çok zorlayan şey: …
• Bunu ilk fark ettiğim zaman: …
• Günlük hayatımı etkilediği yerler: …
• Benim için gerekli olan: görüşme / değerlendirme / ilaç sorusu / emin değilim
• Görüşmede sormak istediğim: …

Bu not tanı koymaz ve başvurmak için doldurulması gerekmez. Yalnızca ilk görüşmede “nereden başlayacağımı bilmiyorum” duraksamasını azaltır. Karşınızdaki kişiye de ne istediğinizi net gösterir.

Not hazır olduğunda uzmana şu soruları yöneltebilirsiniz:

• Eğitiminiz ve çalışma alanınız nedir?
• Bu konuda hangi yöntemle çalışıyorsunuz, görüşmeler nasıl ilerliyor?
• Gizlilik çerçevesi nedir ve hangi durumlarda sınırlanır?
• Durumum sizin çalışma alanınızın dışındaysa beni yönlendirir misiniz?
• İlk görüşme ne kadar sürer ve neler yapılır?

Gizlilik sorusu önemlidir: görüşmede paylaşılanlar gizlilik çerçevesinde kalır, ancak bu çerçevenin sınırları (örneğin yasal yükümlülükler ya da sizin veya bir başkasının güvenliğinin ciddi risk altında olduğu durumlar) görüşmenin başında açıkça konuşulmalıdır. Cevapların içeriği kadar tonu da size bilgi verir. Soruları açıkça karşılayan, “bilmiyorum” ya da “bu benim alanım değil” diyebilen bir uzman, çoğu zaman güvenebileceğiniz bir uzmandır.

Bir tanıtım metnini okurken neye bakmalısınız?

Bir uzmanın kendini nasıl tanıttığı, ona güvenmeniz için ilk ipucudur. Aşağıdaki beş soruyu tanıtım sayfasına sırayla sorun:

• Unvan açıkça yazılı mı: psikolog, klinik psikolog, psikolojik danışman, psikoterapist ya da hekim?
• Çalışma konuları sizin ihtiyacınızla örtüşüyor mu?
• Test ya da değerlendirme yapıldığı yazıyorsa, hangi alanda?
• Görüşme biçimi, süresi ve ücret bilgisine nasıl ulaşılıyor?
• Görüşmenin nasıl biteceğini önceden bildiren abartılı bir dil kullanılıyor mu? Kullanılıyorsa temkinli olmak için bir neden olabilir.

Bir madde belirsiz kalırsa uzmandan açıklama istemek hakkınızdır; iyi bir uzman bu soruları rahatça karşılar. Tavsiyeyle ilerliyorsanız, tavsiye edenin hangi konuyla başvurduğunu da sorun. Tavsiyeleri nasıl değerlendireceğiniz konusunda Adana’da psikolog tavsiyesi yazısı somut ölçütler veriyor.

Uzman ararken sık yapılan iki hata

Tek bir ölçüte bağlanmak. Yalnızca unvana, yalnızca yorum sayısına ya da yalnızca konuma bakmak, kararı tek bir göstergeye bırakmaktır. Unvan, çalışma alanı, yöntem ve görüşme sırasında kendinizi nasıl hissettiğiniz birlikte değerlendirilmelidir.

Her şeyi tek görüşmeden beklemek. İlk görüşme tanı koymak için değil, birbirinizi ve durumu tanımak içindir. Değerlendirme gerekiyorsa ayrı bir plan yapılır; terapi gerekiyorsa süreç birlikte kurulur.

Bu sayfadaki hizmette neler yapılır?

Burada sunulan hizmet psikoterapi ve psikolojik danışmanlık hizmetidir; Mehmet Ulubey bu görüşmeleri Psikoterapist ve Psikolojik Danışman olarak yürütür. Klinik psikolog değerlendirmesinin yerini tutmaz ve öyle sunulmaz.

İlk görüşme yaklaşık 60 dakika sürer. Bu görüşmede ayrıntılı anamnez alınır; yani yaşadığınız zorlanmanın öyküsü, gündelik hayata etkisi ve ne beklediğiniz birlikte konuşulur. Görüşmenin sonunda sürecin nasıl ilerleyebileceği konuşulur. İhtiyacınız resmi bir rapor, tıbbi değerlendirme ya da bir hekimin görüşü gibi bu hizmetin kapsamı dışındaysa bunu açıkça söyleriz ve sizi uygun bir yöne yönlendiririz.

Neyi yapmadığımızı da açıkça söyleyelim: tıbbi tanı koymayız ve ilaç yazmayız. Bunun yerine sizi dinler, yaşadığınızı birlikte anlamlandırır ve sürecin nasıl ilerleyeceğini durumunuza göre sizinle birlikte konuşuruz.

Yüz yüze görüşmeler Adana/Çukurova’daki ofiste yapılır. Seyhan, Sarıçam, Yüreğir ve Çukurova gibi Adana merkez ilçelerinden ofisimize yüz yüze gelebilirsiniz. Şehir dışındaysanız ya da evden bağlanmak istiyorsanız online görüşme seçeneği Türkiye genelinde geçerlidir. Yüz yüze ve online görüşme ücreti aynıdır; güncel bilgi için psikoterapi ücretleri sayfasına bakabilirsiniz.

İlk görüşmeden önce neler olacağını merak ediyorsanız, ilk seans deneyimi yazısı adım adım anlatıyor.

Beklemeden yardım istemeniz gereken durumlar

Aşağıdakiler randevu sırası beklenecek durumlar değildir:

• Kendinize zarar verme düşünceniz ya da planınız var.
• Başkasına zarar verme riski doğdu.
• Gerçekle bağınızın koptuğunu, sesler duyduğunuzu ya da kendinizi kontrol edemediğinizi hissediyorsunuz.

Bu durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi‘ni arayın ya da en yakın acil servise gidin. Psikolojik görüşme, acil tıbbi müdahalenin yerine geçmez.

İlk adımı nasıl atabilirsiniz?

İlk adım, bir karar vermek değil, uygun zamanı ve görüşme biçimini sormaktır. WhatsApp’tan şöyle yazabilirsiniz: “Merhaba, psikolojik danışmanlık görüşmesinin ihtiyacıma uygunluğunu ve uygun zamanı öğrenmek istiyorum.” Bu kadar yeterli.

Telefonu tercih ederseniz 0543 108 25 76 numarasından da ulaşabilirsiniz. Henüz neyi konuşacağınızı ya da hangi uzmanın size uygun olduğunu bilmiyor olabilirsiniz; bu başvurmanıza engel değildir.

Sık Sorulan Sorular

Klinik psikolog ilaç yazar mı?

Hayır. Klinik psikolog bir hekim değildir; ilaç yazmaz ve tıbbi tanı koymaz. İlaç gerektiğine dair bir değerlendirme ve tedavi psikiyatrist gibi hekimlerin alanıdır. Birlikte çalışmak gerekirse uzmanlar sizin onayınızla bilgi paylaşabilir.

Klinik psikolog olmayan biriyle terapi almak sorun olur mu?

Psikolojik danışmanlık ve psikoterapi görüşmeleri, uzmanın kendi mesleki çerçevesi, aldığı eğitim ve çalışma alanı içinde yürütülür; unvan kadar çalışma çerçevesi ve görüşme ilişkisi de önem taşır. Buna karşılık test, ölçek ya da resmi rapor gibi belirli bir ihtiyacınız varsa, bu işi yapma yetkisi olan ve değerlendirme alanında çalışan bir uzmana başvurmanız gerekebilir; hangi uzmanın kabul edildiğini kuruma sormak en güvenli yoldur.

Bu sayfadaki görüşmeleri yürüten kişi klinik psikolog mu?

Hayır. Görüşmeleri yürüten Mehmet Ulubey’in unvanı Psikoterapist ve Psikolojik Danışman’dır. Görüşmelerde psikoterapi ve psikolojik danışmanlık hizmeti verilir. İhtiyacınız bu kapsamın dışında kalıyorsa bu açıkça söylenir ve yönlendirme yapılır.

Çocuğum için de aynı yolu izleyebilir miyim?

Çocuk ve ergen görüşmelerinde ebeveyn görüşmeleri sürecin parçasıdır. İlk görüşmede çocuğun gündelik hayatı ve aile düzeni konuşulur; çocuğun görüşmeye nasıl dahil edileceği yaşına ve ihtiyacına göre birlikte kararlaştırılır.

Online görüşmeyle yetinebilir miyim?

Görüşmeler online da yürütülebilir; bu biçimin ihtiyacınıza uygunluğu ayrıca değerlendirilir. Online ve yüz yüze görüşme ücreti aynıdır.

Hekime gitmeden doğrudan görüşme için başvurabilir miyim?

Evet, görüşme için hekim sevki gerekmez. Ancak uyku, iştah ya da bedensel belirtiler öne çıkıyorsa ya da ilaç sorunuz varsa bir hekime de başvurmanız iyi olur. Hekim değerlendirmesi ve görüşme birbirini tamamlayabilir.

Kaç görüşmede sonuç alırım?

Süreç kişiye, konuya ve hedeflere göre değişir. Görüşme sayısı baştan belirlenemez. Süreç zamanla sizinle birlikte yeniden gözden geçirilir.

Ücret ve paket seçenekleri için nereye bakmalıyım?

Güncel bilgi için psikoterapi ücretleri sayfasına bakabilirsiniz. Uzun süreçler için paket programları vardır; ayrıntıları ofisten öğrenebilirsiniz. İsterseniz doğrudan randevu sayfasından da başlayabilirsiniz.

Bu yazı tanı ve tedavinin yerini tutmaz.