Psikoterapi Seansları Nasıl Yapılır?

Psikoterapi seansları, danışan ile terapistin önceden belirlenen bir zamanda, gizlilik içinde bir araya gelip kişiyi zorlayan konuları konuştuğu düzenli görüşmelerdir. İlk görüşmelerde ne yaşadığınız, ne zamandır yaşadığınız ve neyin değişmesini istediğiniz anlaşılmaya çalışılır; ardından hedefler ve çalışma düzeni birlikte belirlenir. Sonraki seanslarda bu hedefler doğrultusunda, terapistin yaklaşımına göre farklı yöntemlerle çalışılır.

Terapiye ilk kez başlayacak birinin aklındaki sorular genellikle çok somuttur: Kapıdan girdiğimde ne olacak, ilk ne söylemeliyim, ağlarsam ne olur, her şeyi anlatmak zorunda mıyım? Bu yazı, bir psikoterapi sürecinin baştan sona nasıl ilerlediğini bu sorular üzerinden anlatıyor.

Psikoterapi Seansları Nasıl Yapılır? Kısa Yanıt

Bir psikoterapi süreci kabaca dört aşamada düşünülebilir: tanışma ve değerlendirme, hedeflerin ve çalışma düzeninin belirlenmesi, düzenli seanslar ve sonlandırma. Bu aşamaların süresi kişiden kişiye değişir; bazen değerlendirme tek görüşmede netleşir, bazen birkaç görüşme sürer.

Seansın içeriğini belirleyen iki şey vardır: sizin getirdiğiniz konu ve terapistin çalıştığı yaklaşım. Aynı konu, farklı yaklaşımlarda farklı biçimlerde ele alınabilir. Bu yüzden “Seansta ne yapılır?” sorusunun tek bir yanıtı yoktur; ama hemen her yaklaşımda ortak olan bazı adımlar vardır.

Psikoterapi Seansları İlk Görüşmede Nasıl Başlar?

İlk görüşme bir tanışma ve anlama görüşmesidir. Terapist sizi neyin getirdiğini, bu durumun ne zamandır sürdüğünü, günlük hayatınızı, ilişkilerinizi, işinizi ya da okulunuzu nasıl etkilediğini sorar. Uyku, iştah ve sağlık durumunuz, daha önce destek alıp almadığınız da konuşulabilir.

Bu görüşmede her şeyi anlatmak zorunda değilsiniz. Hazır olmadığınız bir konuyu “Bunu şimdilik konuşmak istemiyorum” diyerek erteleyebilirsiniz. Ne söyleyeceğinizi bilemiyorsanız, görüşmeden önce iki üç cümlelik bir not hazırlamak işinizi kolaylaştırır: Ne oluyor, ne zamandır oluyor, neyin değişmesini istiyorum?

İlk görüşmede sizin de soru sormanız yerindedir. Örneğin:

• Hangi eğitimi aldınız, hangi konularda ve hangi yaklaşımla çalışıyorsunuz?
• Seanslar ne sıklıkta ve ne kadar süreyle yapılır?
• Gizliliğin kapsamı ve sınırları nelerdir?
• İlerlemeyi birlikte nasıl değerlendireceğiz?

Bu soruların yanıtları, terapistle aranızda güvenli bir çalışma ilişkisi kurulup kurulamayacağını anlamanıza yardım eder. Meslek unvanları arasındaki farkları merak ediyorsanız psikolojik danışman ile psikolog arasındaki fark yazısı bu konuyu ayrıca ele alıyor.

Psikoterapi Seansları İçin Hedefler ve Çalışma Düzeni Nasıl Belirlenir?

Değerlendirmenin ardından terapist ve danışan, terapiden ne beklendiğini birlikte konuşur. Hedef bazen “daha az kaygılanmak” gibi genel bir istekle başlar; zamanla “toplantılarda söz alabilmek” ya da “eşimle tartışmaları bağırmadan bitirebilmek” gibi daha somut bir cümleye dönüşür.

Bu aşamada seansların sıklığı, süresi, görüşmenin yüz yüze mi online mı yapılacağı ve iptal gibi pratik kurallar da netleşir. Birçok süreç haftalık görüşmelerle başlar; sıklık ihtiyaca ve ilerlemeye göre değiştirilebilir. Ücret bilgisi için psikoterapi ücretleri sayfasına bakabilirsiniz.

Düzenli Psikoterapi Seansları Sırasında Neler Yapılır?

Düzenli psikoterapi seansları, belirlenen hedefler doğrultusunda ilerler. Seans genellikle son görüşmeden bu yana neler olduğunu konuşarak başlar; ardından o gün öne çıkan konuya geçilir. Bazen bu, hafta içinde yaşanan zor bir an olur; bazen de yıllardır taşınan bir duygu ya da ilişki örüntüsü.

Terapistin seanstaki rolü, yaklaşımına göre değişir:

• Yapılandırılmış yaklaşımlarda seansın bir gündemi olur, düşünce ve davranışlar üzerinde somut çalışılır ve seanslar arasında denenecek küçük adımlar belirlenir. Bilişsel davranışçı terapide seansların nasıl ilerlediğini anlatan yazı bu akışı ayrıntılı olarak gösteriyor.
• Psikodinamik ve psikanalitik yaklaşımlarda danışanın aklına gelenleri serbestçe konuşması, geçmiş deneyimlerin ve tekrar eden duyguların bugüne etkisinin anlaşılması öne çıkar.
• Danışan merkezli ve insancıl yaklaşımlarda terapistin yargısız, kabul eden tutumu ve danışanın kendi deneyimini anlamlandırması merkezdedir.
• Aile ve çift çalışmalarında tek bir kişiden çok, ilişkideki iletişim ve roller ele alınır; görüşmelere birden fazla kişi katılabilir.

Pek çok terapist, danışanın ihtiyacına göre farklı yaklaşımlardan yararlanabilir. Hangi yolun izleneceğini terapistinize sormak ve size uymadığını düşündüğünüz bir yöntemi açıkça söylemek, sürecin doğal bir parçasıdır.

Psikoterapi Seansları Sırasında Zorlanırsam Ne Olur?

Seansta ağlamak, sessiz kalmak, öfkelenmek ya da bir konuyu açtıktan sonra pişman olmak olağan tepkilerdir. Terapi odası bu duyguların yargılanmadan karşılanabileceği bir yer olarak düşünülür. Bir konunun fazla geldiğini hissederseniz bunu söyleyebilir, tempoyu yavaşlatmayı isteyebilirsiniz.

Bazı seanslardan sonra kendinizi daha yorgun ya da duygusal hissetmeniz de mümkündür. Bu, sürecin kötü gittiği anlamına gelmez; ancak uzun süre devam ediyorsa bir sonraki görüşmede konuşmak önemlidir. Kendinize zarar verme düşünceleriniz olursa randevuyu beklemeden 112’yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.

Online Psikoterapi Seansları Nasıl Yapılır?

Online seanslar, görüntülü görüşme yoluyla yüz yüze seansla aynı yapıda yürütülür. Burada ek olarak dikkat edilmesi gereken, konuşmalarınızın başkaları tarafından duyulmayacağı bir ortam ve bölünmeyeceğiniz bir zaman seçmektir. Kulaklık kullanmak ve bildirimleri kapatmak da yardımcı olur. Ayrıntılar için online terapi sayfasına göz atabilirsiniz.

Psikoterapi Seansları Nasıl Sona Erer?

Sonlandırma, hedeflere yaklaşıldığında terapist ve danışanın birlikte verdiği bir karardır. Genellikle bir anda değil, birkaç görüşme boyunca konuşularak yapılır: Neler değişti, neler hâlâ zorluyor, ileride zorlanırsam ne yapabilirim? Bazı süreçlerde seanslar önce seyreltilir, sonra sona erdirilir. Sürecin uzunluğunu etkileyen etkenler için psikoterapide seans sayısı yazısına bakabilirsiniz.

Danışan da istediği zaman sürecin işine yaramadığını söyleyip ara verebilir ya da sonlandırabilir. Bunu son seansta değil, önceden konuşmak hem size hem terapiste sürecin neden işlemediğini anlama fırsatı verir.

Görüşme Hakkında Bilgi Almak İsterseniz

Psikoterapi sürecinin sizin için nasıl planlanabileceğini konuşmak isterseniz, Psikoterapist ve Psikolojik Danışman Mehmet ULUBEY ile psikoterapi ve psikolojik danışmanlık görüşmesinin biçimi ve uygun zaman hakkında bilgi alabilirsiniz. Görüşmeler Adana’da yüz yüze, Türkiye genelinde online yapılabilir. Telefon: 0543 108 25 76.

İlgili yazı: Çocuğunuz İlk Danışmanlık Görüşmesine Nasıl Hazırlanır?

İlgili yazı: Terapide İlerleme Nasıl Değerlendirilir? Hedefleri Birlikte Gözden Geçirmek

Sık Sorulan Sorular

Psikoterapi seansları ne kadar sürer?

Seans süresi terapistin çalışma biçimine ve görüşmenin türüne göre değişir; bireysel seanslar genellikle bir saatin biraz altında planlanır. Kesin süre ilk görüşmede konuşulur ve süreç boyunca aynı tutulur.

İlk seansa hazırlıklı gitmem gerekir mi?

Hazırlık zorunlu değildir. Yine de neyin sizi zorladığını ve neyin değişmesini istediğinizi birkaç cümleyle not etmek, görüşmeye başlamayı kolaylaştırır. Kullandığınız ilaçlar ve daha önce aldığınız destekler hakkında bilgi vermek de yararlı olur.

Terapistimle anlaşamazsam ne yapmalıyım?

Önce bu duyguyu terapistinizle konuşmayı deneyebilirsiniz; bazen bir yanlış anlaşılma ya da beklenti farkı konuşularak çözülür. Buna rağmen uyum kurulamıyorsa başka bir terapistle çalışmayı tercih etmek meşru bir karardır.

Psikoterapi seansları gizli yürütülür mü, konuşulanlar paylaşılır mı?

Gizlilik psikoterapinin temel ilkelerindendir. Bununla birlikte, kişinin ya da başkalarının güvenliğinin ciddi tehlikede olduğu durumlar gibi bazı sınırlar vardır. Bu sınırların neler olduğunu ilk görüşmede terapistinize sormanız önerilir.

İlgili yazı: Psikolojik Danışman ile Psikolog Arasındaki Fark Nedir?

İlgili yazı: Bilişsel Davranışçı Terapi Nedir? Seanslar Nasıl İlerler?

Bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bu yazı tanı ve tedavinin yerini tutmaz.