Psikolog Seçerken Nelere Dikkat Etmeliyim?

Psikolog seçimi için sırasıyla şu üç başlığa bakmak yeterlidir: kişinin mesleki eğitimi, sizin konunuzda çalışıp çalışmadığı ve görüşme çerçevesinin size açıkça anlatılıp anlatılmadığı. Bu yazıda başvurudan önce yapabileceğiniz kontrolleri, ilk görüşmede sorulacak soruları ve uyum sağlayamadığınızda izlenecek yolu bir kontrol listesi hâlinde topladık.

Psikolog seçimi öncesinde hangi kontrolleri yapmalısınız?

Randevu almadan önce beş dakikanızı ayıracağınız birkaç kontrol, sonraki haftaları büyük ölçüde kolaylaştırır:

• Uzmanın hangi lisans eğitiminden geldiğini ve terapi alanında hangi ek eğitimleri aldığını öğrenin.
• Kendini hangi unvanla tanıttığına bakın; ülkemizde bazı meslek unvanları yasal olarak korunur.
• Çalıştığı alanların sizin konunuzu kapsayıp kapsamadığını kontrol edin.
• Görüşmelerin yüz yüze mi, çevrim içi mi yapıldığını ve randevu düzenini öğrenin.
• Belirli bir sonuç sözü veren tanıtımlardan uzak durun; ruh sağlığı alanında böyle bir söz verilmez.

Meslekler arasındaki ayrımı psikolojik danışman ile psikolog arasındaki fark yazımızda açıkladık.

Psikolog seçimi konunuza göre nasıl yapılır?

Ruh sağlığı alanı geniştir; çocukla çalışan bir uzmanın yöntemiyle çift ilişkisi üzerine çalışan bir uzmanın yöntemi aynı değildir. Başvurmadan önce konunuzu bir cümleye indirin: “Eşimle sürekli aynı konuda tartışıyoruz” ya da “Aylardır işe gitmekte zorlanıyorum” gibi.

Bu cümle doğru kapıyı bulmanızı kolaylaştırır. İlişki odaklı konular için çift danışmanlığı, çocuğunuzla ilgili konular için çocuk danışmanlığı, kendinize dönük konular için psikoterapi ve psikolojik danışmanlık sayfalarına bakabilirsiniz.

Psikolog seçimi sırasında ilk görüşmede neleri netleştirmelisiniz?

İlk görüşme yalnızca uzmanın sizi değil, sizin de uzmanı değerlendirdiğiniz görüşmedir. Şunları netleştirin:

• Hangi yaklaşımla çalışıyor ve bu yaklaşım pratikte neye benziyor?
• Görüşmeler ne kadar sürüyor, hangi sıklıkta yapılıyor?
• Nasıl bir hedef üzerinde anlaşıyoruz ve ilerleme nasıl değerlendirilecek?
• Randevu iptali ve erteleme nasıl işliyor?
• Gizlilik nasıl korunuyor, istisnaları neler?

Ücretlendirme de bu aşamada konuşulur; güncel bilgi psikoterapi ücretleri sayfasındadır.

Terapi yaklaşımı seçimi sizin elinizde mi?

Yaklaşım seçimi tek başına danışanın ya da tek başına uzmanın kararı değildir; konunun niteliğine göre birlikte belirlenir. Kısa vadeli ve odaklı bir çalışma isteyen biriyle, tekrarlayan örüntülerini anlamak isteyen birinin yolu aynı olmaz.

Yöntemin adını bilmek zorunda değilsiniz. Bilmeniz gereken tek şey, o yöntemin görüşmelerde pratikte neye benzediğidir. Bunu sormak ve anlaşılır bir cevap almak hakkınızdır.

Psikolog seçimi için kişisel uyum neden önemlidir?

Terapi, güvene dayanan bir ilişki içinde yürür. Anlattığınız konuda kendinizi rahat hissetmiyorsanız, yöntemin ne kadar uygun olduğu ikinci plana düşer. Bu nedenle uyum, seçimin belirleyici başlıklarından biridir.

Uyumu ilk görüşmeden kesin olarak anlamak her zaman mümkün olmaz. Birkaç görüşme sonunda hâlâ kendinizi kapalı hissediyorsanız, bunu görüşmede açıkça dile getirin. Böyle bir geri bildirimin savunmaya geçilmeden karşılanması beklenir.

Psikolog seçimi sırasında sık yapılan hatalar nelerdir?

• Yalnızca internetteki yorumlara ya da sıralamalara bakmak.
• Tek bir görüşmeye bakıp kesin karar vermek.
• Unvanı ve eğitim bilgisini sormamak.
• Konuya uygunluğu değil, yalnızca yakınlığı ya da kolay ulaşılabilirliği ölçüt almak.

Psikolog seçimi acele edilecek bir karar değildir; birkaç dakikalık araştırma ve ilk görüşmedeki izleniminiz çoğu zaman yeterli bir temel sağlar.

Psikolog ile psikiyatrist arasında nasıl ayrım yapılır?

Psikiyatrist, tıp eğitimi almış bir hekimdir; tanı koyar ve ilaç düzenler. Konuşmaya dayalı destek veren uzmanlar ise ilaç yazmaz. Hangi kapıya başvuracağınızdan emin değilseniz psikolog ile psikiyatrist arasındaki farklar yazısı bu ayrımı açıklıyor.

Uzman değiştirmek gerekirse nasıl davranmalı?

Uzman değiştirmek bir başarısızlık değildir. Sürecin ortasında bırakıp sessizce uzaklaşmak yerine, bir kapanış görüşmesi yapmak daha sağlıklıdır. Bu görüşmede nereye gelindiği konuşulur ve gerekirse yönlendirme yapılır.

Böylece yeni uzmanla çalışmaya sıfırdan değil, birikmiş bir farkındalıkla başlarsınız. Destek almanın zamanına ilişkin işaretler için terapiye ne zaman başvurmalı yazımıza bakabilirsiniz.

İlgili yazı: Terapistimle Uyum Sağlayamıyorum: Bunu Nasıl Konuşabilirim?

İlgili yazı: Osmaniye Psikolog Tavsiyesi: Uzman Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

İlgili yazı: Tarsus Psikolog Tavsiyesi: Doğru Uzman Nasıl Seçilir?

İlgili yazı: Mersin Psikolog Tavsiyesi: Psikoterapist Seçim Rehberi

Sık Sorulan Sorular

Psikolog seçimi için kaç uzmanla görüşmeliyim?

Zorunlu bir sayı yoktur. Psikolog seçimi konusunda kararsızsanız birden fazla uzmanla kısaca konuşmak ayıp değildir; önemli olan çerçeveyi anlamanız ve kendinizi rahat hissetmenizdir.

Uzmanın eğitim bilgisini nasıl doğrularım?

En doğrudan yol sormaktır. Hangi lisans eğitiminden geldiği ve terapi alanında hangi eğitimleri aldığı açık biçimde paylaşılmalıdır.

Kaç görüşmede karar vermeliyim?

İlk görüşme çerçeveyi anlamanızı sağlar; kişisel uyum için genellikle iki ya da üç görüşme daha net bir fikir verir.

İnternetteki yorumlara göre seçim yapabilir miyim?

Yorumlar fikir verebilir ancak tek ölçüt değildir. Terapi ilişkisi kişiseldir; bir kişiye uyan çalışma biçimi bir başkasına uymayabilir.

Sigortam terapiyi karşılıyor mu?

Bu tamamen poliçenizin kapsamına bağlıdır. Başvurmadan önce sigorta şirketinize danışmanız gerekir.

Çevrim içi görüşme seçmeli miyim?

Ulaşım güçlüğü, yoğun çalışma düzeni ya da şehir dışında yaşamak söz konusuysa çevrim içi görüşme sürekliliği korur. Ayrıntılar online terapi sayfasındadır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Kişiye özel değerlendirme için bir ruh sağlığı uzmanına başvurunuz.