Norveç – Trondheim Türk Psikolog Hizmeti

Norveç’in Trondheim şehrinde yaşayan Türkçe konuşan aileler, Psikoterapist ve Psikolojik Danışman Mehmet Ulubey ile görüntülü görüşerek çocuk, ergen ve aile konularında Türkçe destek alabilir. Trondheim’da bir ofis bulunmadığı için görüşmeler internet üzerinden yürütülür; yüz yüze çalışma yalnızca Adana/Çukurova’da yapılır. Randevu için 0543 108 25 76 numarasına ulaşabilir ya da aile danışmanlığı randevusu sayfasından talep oluşturabilirsiniz.

İki kültür arasında büyüyen bir çocuk neyi taşır?

Çoğunlukla iki ayrı davranış kodunu aynı anda taşır. Trondheim’da doğup büyüyen ya da küçük yaşta gelen bir çocuk, okulda bir tür konuşma ve tartışma biçimi öğrenirken evde başka bir saygı ve mesafe anlayışıyla karşılaşır. Bu iki kod çoğu zaman uyumlu yürür, ama ikisi çatıştığında çocuk hangi tarafı seçerse diğerini üzeceğini hisseder.

Bu yük genellikle görünmez. Çocuk evde şikâyet etmez, okulda da farkını dile getirmez; ama gerilim uyku düzeninde, karın ağrılarında, ani öfke patlamalarında ya da içe kapanmada kendini gösterebilir. Ebeveynler bu belirtileri sıklıkla ergenlik ya da ekran süresiyle açıklar; oysa altta ait olma sorusu duruyor olabilir.

Bir çocuğun iki kültür arasında rahat nefes alabilmesi için ikisinden birini seçmesi gerekmez. Asıl belirleyici olan, evde bu ikiliğin konuşulabilir olmasıdır.

Evde Türkçe, okulda Norveççe: bu ayrım nasıl kurulur?

En işe yarayan yol, dili bir kural değil bir bağ olarak tutmaktır. Çocuk Türkçeyi ceza, zorunluluk ya da “asıl kimliğin bu” baskısıyla duyduğunda ondan uzaklaşabilir; oyunla, masalla, mutfakla ve büyükanneyle yapılan görüntülü konuşmalarla duyduğunda ise kendiliğinden sahiplenir.

Evde dikkat edilebilecek birkaç başlık şöyle sıralanabilir:

• Çocuk Norveççe cevap verdiğinde konuşmayı kesmemek, sohbeti sürdürmek
• Türkçeyi ödev gibi değil, keyifli bir etkinlik içinde tutmak
• Hatalı kurulan cümleleri her seferinde düzeltmek yerine doğrusunu sohbette kullanmak
• Türkiye’deki yakınlarla düzenli ve kısa görüntülü konuşmalar planlamak
• Çocuğun iki dilde de kendini anlatabildiği anları fark edip değer vermek

Dilin korunması tek başına amaç değildir. Amaç, çocuğun duygusunu anlatabileceği en az bir dilde rahat olmasıdır; bu dil hangisi olursa olsun. Ebeveynlerin kendi aralarında farklı diller konuşması da sorun değildir; önemli olan evdeki düzenin çocuğa tutarlı görünmesidir.

Ergenlik döneminde kimlik soruları nasıl karşılanır?

Bu sorular bir tehdit değil, gelişimin doğal bir parçası olarak karşılanabilir. Ergenlik zaten “ben kimim?” sorusunun yükseldiği dönemdir; iki kültür arasında büyüyen bir gençte bu soru “ben nereliyim?” biçimini de alır. Gencin “ben kendimi buralı hissediyorum” demesi ailesini reddettiği anlamına gelmez.

Ebeveynin bu cümleyi sadakat sınavına çevirmemesi çok şey değiştirir. Tepki gösterilen genç, düşüncelerini paylaşmayı bırakıp evde susmayı seçebilir; merakla karşılanan genç ise konuşmaya devam eder. Konuşmanın sürmesi, ergenlik döneminde elde tutulabilecek en değerli şeydir. Aynı fikirde olmasanız bile gencin görüşünü sonuna kadar dinlemek, aradaki güveni ayakta tutar.

Gençle yürütülen çalışmalarda ergen danışmanlığı çerçevesi kullanılır. Görüşmelerin bir bölümü gençle, bir bölümü ebeveynle yapılabilir; gencin kendine ait bir alanı olması çoğu zaman sürecin işlemesini kolaylaştırır.

Sınır koyma iki kültür arasında nasıl dengelenir?

Denge, kuralın kendisinden çok kuralın nasıl konduğuyla kurulur. Türkiye’de büyümüş bir ebeveyn, çocuğuna kendi çocukluğundaki otorite diliyle yaklaşabilir; çocuk ise okulda kendi fikrinin sorulduğu bir ortama alışmıştır. Bu iki yaklaşım karşı karşıya geldiğinde, ev içindeki tartışmalar kural tartışması olmaktan çıkıp saygı tartışmasına dönüşebilir.

Sınır koymaktan vazgeçmek gerekmez; çocuğun sınıra ihtiyacı vardır. Değişmesi gereken şey genellikle sınırın gerekçesinin açıklanıp açıklanmadığıdır. “Çünkü ben öyle diyorum” yerine kısa ve net bir gerekçe, kuralı zayıflatmaz; aksine çocuğun onu içselleştirmesini kolaylaştırır.

Küçük yaş grubunda bu çalışma çoğunlukla ebeveynle yürütülür ve çocuk danışmanlığı kapsamında ele alınır.

Kışın uzun karanlığı aile düzenini nasıl etkiliyor?

Trondheim’da günlerin çok kısaldığı aylarda ev içinde geçen zaman artar ve bu da aile içi sürtünmeyi görünür kılar. Çocukların enerjisini dışarıda harcayacağı süre azaldığında, akşamlar daha gergin geçebilir; ebeveynler de kendi yorgunluklarını aynı dar alanda taşımak zorunda kalır.

Bu dönemde işe yarayan şey genellikle büyük değişiklikler değil, küçük ve öngörülebilir düzenlerdir: sabit bir uyku saati, gün içinde kısa da olsa dışarı çıkmak, ekran süresi için baştan konuşulmuş bir sınır ve haftada bir kez ailece yapılan sabit bir etkinlik. Öngörülebilirlik, hem çocuğu hem ebeveyni rahatlatır.

Ailenin bu aylarda kendine tanıdığı esneklik de önemlidir. Herkesin biraz daha yorgun ve biraz daha kısa fitilli olması beklenebilir; bunu baştan kabul etmek, küçük gerginliklerin büyük tartışmalara dönüşmesini önleyebilir.

Görüşmeler nasıl yürüyor?

Görüşmeler görüntülü olarak ve tamamen Türkçe yapılır. İşleyiş şöyledir:

1. Randevu formunu doldurarak ya da doğrudan yazarak talebinizi bildirirsiniz.
2. Çocuğun yaşı ve sizi zorlayan durum kısaca konuşulur.
3. Norveç saatine göre size uygun bir gün ve saat belirlenir.
4. Görüşme 60 dakika sürer; ilk buluşma çoğunlukla ebeveynle yapılır.
5. Gerekirse sonraki görüşmelere çocuk ya da genç de dâhil edilir.

Türkiye ile Norveç arasındaki fark yılın dönemine göre bir ya da iki saat olduğundan, çocukların yattığı akşam saatlerine randevu ayarlamak genellikle mümkün olur. Aile içi ve çift konularında Dr. Psikolojik Danışman Esra Ulubey ile de online randevu oluşturulabiliyor.

Ebeveynler hangi noktada destek istiyor?

Çoğu aile, evdeki gerginlik gündelik akışı bozmaya başladığında başvuruyor. Trondheim gibi öğrenci ve çalışan nüfusun yoğun olduğu bir şehirde ebeveynlerin kendi programı da sıkışık olduğu için, sorun uzun süre “geçer” diye bekletilebiliyor.

Ertelemeden konuşulması iyi olan durumlar şunlardır: çocuğun okula gitmek istememesi, kardeşler arasındaki çatışmanın sertleşmesi, ergende uzun süren içe kapanma, ev içinde bağırmanın olağan hâle gelmesi ya da ebeveynlerin çocuk konusunda sürekli karşı karşıya gelmesi. Bunların hiçbiri bir tanı anlamına gelmez; yalnızca ailenin dışarıdan bir bakış açısına ihtiyaç duyduğunu gösterir.

Görüşmeye gelmek “başarısız ebeveyn” olmanın işareti değildir. Tam tersine, çoğu ebeveyn bu adımı attıktan sonra kendini daha az suçlu hisseder; çünkü tek başına taşıdığı bir yükü paylaşmış olur.

Sık Sorulan Sorular

Trondheim’da yüz yüze görüşme yapılıyor mu?

Hayır. Norveç’te herhangi bir ofis bulunmuyor; Trondheim’daki görüşmeler yalnızca görüntülü olarak yapılıyor. Yüz yüze buluşma yalnızca Türkiye’de, Adana/Çukurova’da mümkün oluyor.

Çocuğumun Türkçesi zayıf, görüşmeye katılabilir mi?

Katılabilir. Çocuk zorlandığında Norveççe kelime kullanabilir; bu görüşmeyi engellemez. Gerektiğinde çalışmanın ağırlığı ebeveyn görüşmelerine verilir, çünkü bu yaş grubunda değişimin büyük bölümü ev içi ilişkiler üzerinden ilerler.

Çocuğum görüşmeye gelmek istemiyorsa ne yapmalıyım?

Zorlamamak en iyisidir. Ebeveynle yürütülen görüşmeler tek başına da anlamlı sonuçlar verebilir; ev içindeki iletişim değiştiğinde çocuk çoğu zaman buna karşılık verir. İlerleyen aşamada çocuk isterse sürece katılabilir.

Görüşmede konuşulanlar çocuğuma anlatılıyor mu?

Hayır. Görüşme içeriği mesleki gizlilik kapsamındadır ve görüşmeler kaydedilmez. Genç danışanlarla çalışılırken onun paylaştıkları da korunur; ebeveynle paylaşılacak konular önceden gençle konuşulur.

İki dilde büyümek çocuğun gelişimini olumsuz etkiler mi?

İki dilli büyümek başlı başına bir sorun değildir; çocuklar bu duruma genellikle uyum sağlar. Bir konuda kaygınız varsa bunu okulla ve gerektiğinde ilgili sağlık hizmetleriyle birlikte değerlendirmek en doğrusudur. Görüşmelerde ise bu kaygının sizde ve ev düzeninde yarattığı etki ele alınır.

Ücret bilgisi nerede yer alıyor?

Güncel seans ücretlerini psikoterapi ücretleri sayfasında bulabilirsiniz. Randevu öncesinde ödeme ve seans düzeniyle ilgili sorularınızı da iletebilirsiniz.

Evinizdeki gerginliğin kaynağını anlamak ve çocuğunuzla aranızdaki konuşmayı yeniden açmak isterseniz, bir ebeveyn görüşmesi iyi bir başlangıç noktası olur. Talebinizi ilettiğinizde size uygun saat birlikte belirlenir.

Bu yazı tanı ve tedavinin yerini tutmaz.