En İyi Psikolog Kimdir? Özellikleri Nedir?

“En iyi psikolog kimdir?” sorusunun tek bir doğru cevabı yoktur. Ruh sağlığı alanında herkes için geçerli bir sıralama bulunmaz; belirleyici olan uzmanın eğitimi, çalıştığı alan ve danışanla kurduğu çalışma ilişkisidir. Bu yazıda “en iyi” arayışının neden yanıltıcı olabileceğini, bunun yerine hangi ölçütlere bakılması gerektiğini ve tanıtımlarda nelere dikkat edilmesini anlatıyoruz.

“En iyi” ölçütü neden yanıltıcıdır?

Bir uzmanın niteliği tek bir ölçekte ölçülemez. Aynı kişi bir danışanla çok verimli çalışırken, başka bir danışanın ihtiyacına uzak kalabilir. Bunun sebebi yetersizlik değil, konunun ve çalışma biçiminin farklılığıdır.

Arama sonuçlarındaki sıralamalar, yıldızlar ve “şehrin en iyisi” türü ifadeler mesleki bir ölçüt değildir. Bunlar çoğu zaman tanıtım tercihlerini yansıtır. Bu nedenle “en iyi kim” sorusunu “benim konumda, benimle çalışabilecek uzman kim” sorusuna çevirmek daha yol göstericidir.

Psikolog kimdir, ne iş yapar?

Psikoloji lisans eğitimini tamamlamış kişiye psikolog denir. Çalışma alanı insan davranışını, duygularını ve düşünce süreçlerini anlamaktır. Terapi yürütebilmek için lisans eğitiminin üzerine ayrıca terapi eğitimleri alınması gerekir.

Ruh sağlığı alanında psikolojik danışman ve psikiyatri hekimi de görev alır; ilaç tedavisini yalnızca hekim düzenler. Bu ayrımları psikolog ile psikiyatrist arasındaki farklar ve psikolojik danışman ile psikolog arasındaki fark yazılarımızda ele aldık.

“En iyi” yerine hangi ölçütlere bakmalısınız?

• Eğitim: Hangi lisans eğitiminden geldiği ve terapi alanında hangi eğitimleri aldığı.
• Çalışma alanı: Sizin konunuzda çalışıp çalışmadığı.
• Çerçeve: Görüşme süresi, sıklığı ve gizlilik ilkesinin baştan anlatılması.
• İletişim: Sorularınıza anlaşılır ve savunmaya geçmeden yanıt verilmesi.
• Yönlendirme isteği: Alanı dışında bir konu geldiğinde bunu söyleyebilmesi.

Bu niteliklerin görüşme odasında nasıl göründüğünü iyi bir psikolog nasıl olmalıdır yazımızda ayrıntılandırdık; başvuru öncesi kontrol listesi için psikolog seçerken nelere dikkat etmeliyim yazımıza bakabilirsiniz.

Tanıtımlarda hangi ifadeler uyarı işaretidir?

Ruh sağlığı alanında belirli bir sonuç sözü verilmez. Aşağıdaki ifadeler mesafeyle karşılanmalıdır:

• Belirli sayıda görüşmede sonuç sözü veren tanıtımlar,
• Bir yöntemi tüm sorunların çözümü gibi gösteren anlatımlar,
• Danışan hikâyelerinin tanıtım malzemesine dönüştürülmesi,
• Taşınmayan bir unvanın kullanılması.

Gerçekçi bir anlatımda süreç, sınırları ve belirsizlikleriyle birlikte tarif edilir.

Uzman ile danışan uyumu neden belirleyicidir?

Terapi, güvene dayanan bir ilişki içinde yürür. Kendinizi anlaşılmış hissetmiyorsanız, uzmanın diploması ya da deneyimi bu boşluğu doldurmaz. Uyum; konuşurken rahat hissetmek, yargılanmadığınızı bilmek ve hızınıza saygı gösterildiğini görmektir.

Uyumu birkaç görüşmede değerlendirmek makuldür. Sonrasında hâlâ kapalı hissediyorsanız bunu dile getirin; çalışma biçimi gözden geçirilebilir ya da başka bir uzmana yönlendirme yapılabilir.

Nereden başlamalısınız?

Konunuzu bir cümleyle tarif ederek başlayın. Ardından bu konuda çalışan bir uzmanla ilk görüşmeyi planlayın. İlk görüşme bir bağlanma değil, birlikte çalışıp çalışamayacağınızı anlamanın yoludur.

Şehir dışında yaşıyorsanız ya da ulaşım güçlüğünüz varsa online terapi seçeneği sürekliliği korumanızı sağlar. Ne zaman başvurmak gerektiğine dair işaretleri terapiye ne zaman başvurmalı yazımızda derledik.

Sık Sorulan Sorular

Bir şehrin “en iyi” uzmanı diye bir liste var mı?

Resmî ya da mesleki bir sıralama bulunmaz. Bu tür listeler tanıtım amaçlıdır ve mesleki bir ölçüt oluşturmaz.

Deneyim yılı tek başına ölçüt müdür?

Deneyim önemlidir ancak yeterli değildir. Deneyimin sizin konunuzla örtüşmesi ve düzenli olarak gözden geçirilen bir çalışma biçimiyle birleşmesi gerekir.

Yorum sayısı yüksek olan uzman daha mı iyidir?

Hayır. Yorum sayısı görünürlükle ilgilidir; çalışma niteliğini doğrudan göstermez. Yorumlarda somut bilgileri arayın.

Uzman seçerken cinsiyet fark eder mi?

Bazı danışanlar için konunun niteliği gereği fark edebilir. Bunu ilk görüşmede belirtmek tamamen olağandır.

Yanlış uzmanı seçersem ne olur?

Uyum sağlanamadığında süreç yeniden yönlendirilebilir. Bir kapanış görüşmesi yapmak, yeni uzmanla çalışmayı kolaylaştırır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Kişiye özel değerlendirme için bir ruh sağlığı uzmanına başvurunuz.