İlişki Terapisti Seçerken Dikkat Edilecek Hususlar Nelerdir?

İlişki terapisti seçerken dikkat edilecek başlıca hususlar; çiftlerle çalışmaya özgü eğitim ve deneyim, tarafsızlık ve gizlilik gibi etik ilkelere bağlılık, iki partnerin de kendini güvende hissettiği bir çalışma uyumu ve sizi uzaklaştırması gereken uyarı işaretleridir. Kısacası iyi bir seçim, “kim daha tanınmış?” sorusundan çok “bu kişi ikimizle birlikte, adil ve güvenli bir şekilde çalışabilir mi?” sorusuna verilen cevaba dayanır.

Bu yazıda bir ilişki terapisti hangi nitelikleri taşımalı ve seçimi yaparken hangi işaretler göz ardı edilmemeli, bunları ele alıyoruz. Terapisti nerede arayacağınızı ve ilk görüşmede neler soracağınızı merak ediyorsanız iyi bir ilişki terapisti nasıl bulunur yazısı bu yazının tamamlayıcısıdır.

Bireysel Terapide Başarılı Bir Uzman Çift Terapisi İçin de Yeterli midir?

Her zaman değil. Çift terapisi, bireysel terapiden farklı beceriler ister. Terapist aynı odada iki ayrı iç dünyayı, iki ayrı anlatıyı ve bu ikisinin arasında kurulan ilişkiyi birlikte takip etmek zorundadır. Seansta tartışma yükseldiğinde görüşmeyi güvenli bir zemine geri taşıyabilmek, birinin sesi daha gür çıktığında diğerine de alan açabilmek ve “ilişkiyi” üçüncü bir danışan gibi görebilmek bu işin temel parçalarıdır.

Bu nedenle bir terapistin genel olarak yetkin olması önemli bir başlangıçtır ama tek başına yeterli değildir. Her danışmanda aranan temel yetkinlikleri danışmanlık yapacak olan kişilerin yetkinlikleri yazısında ayrıca anlattık; burada çift çalışmasına özgü noktalar üzerinde duruyoruz.

İlişki Terapisti Seçerken Hangi Eğitim ve Deneyim Aranmalıdır?

İlişki terapisti olarak çalışan uzmanlar farklı meslek temellerinden gelebilir: psikolojik danışmanlık, psikoloji ya da psikiyatri gibi. Unvanların ne anlama geldiğini psikolojik danışman ile psikolog arasındaki fark ve psikolog ile psikiyatrist arasındaki farklar yazılarında bulabilirsiniz. Seçim yaparken şu noktalara bakabilirsiniz:

• Temel meslek eğitimi: Terapistin ruh sağlığı alanında lisans ya da tıp eğitimi alıp almadığı ve bunu açıkça paylaşıp paylaşmadığı
• Çift ve aile çalışmasına yönelik ek eğitim: Çiftlerle çalışmaya özgü kuramsal ve uygulamalı eğitimler
• Süpervizyon: Terapistin zorlandığı vakaları deneyimli bir meslektaşıyla değerlendirme alışkanlığı; bu, mesleki sorumluluğun önemli bir göstergesidir
• Deneyim alanı: Sizin yaşadığınıza benzer konularda, örneğin aldatma sonrası güvenin yeniden kurulması, boşanma kararı ya da evlilik öncesi belirsizlik gibi başlıklarda çalışıp çalışmadığı

Terapistin hangi yaklaşımla çalıştığı da önemlidir. Duygu odaklı çift terapisi, sistemik yaklaşımlar ya da Imago çift terapisi gibi farklı yöntemler vardır. Tek bir yöntemin herkes için doğru olduğunu söylemek mümkün değildir; önemli olan terapistin kullandığı yolu size anlaşılır biçimde anlatabilmesi ve ihtiyacınıza göre esneyebilmesidir.

Bir İlişki Terapisti Tarafsız mı, Nasıl Anlaşılır?

Tarafsızlık, terapistin hiçbir şey söylememesi ya da her konuda “ikiniz de haklısınız” demesi anlamına gelmez. Tarafsız bir ilişki terapisti, iki partnerin deneyimini de ciddiye alır, birini suçlu ilan edip diğerini kurtarmaya çalışmaz ve hakem gibi karar vermek yerine ilişkideki döngüyü görünür kılar. Bazen bir partnerin davranışının ilişkiye zarar verdiğini açıkça söyleyebilir; bunu yaparken de o kişiyi küçük düşürmez.

Seanslardan sonra birinizin sürekli “yine ben suçlandım”, diğerinizin “terapist beni anlıyor” hissiyle çıkması, üzerinde durulması gereken bir işarettir. Bunu terapistinizle doğrudan konuşabilmeniz de sağlıklı bir terapi ilişkisinin parçasıdır.

Tarafsızlığın bir sınırı vardır: İlişkide fiziksel şiddet, tehdit ya da yoğun kontrol varsa, terapistin önceliği tarafsız kalmak değil, güvenliği gözetmektir.

Gizlilik ve Sırlar Konusunda Bir İlişki Terapisti Nasıl Bir Tutum Sergilemelidir?

Etik bir ilişki terapisti, gizliliğin kapsamını ve sınırlarını sürecin başında açıkça anlatır. Görüşmelerde konuşulanlar üçüncü kişilerle paylaşılmaz; ancak yaşamsal tehlike ya da yasal yükümlülük gibi istisnai durumlar olabilir ve bunlar da önceden söylenir.

Çift terapisinde ayrıca bir soru daha vardır: Partnerlerden biriyle ayrı görüşme yapılırsa orada paylaşılanlar ne olacak? Bazı terapistler ortak çalışmayı zedeleyecek sırları tutmamayı tercih eder, bazıları farklı bir çerçeve kullanır. Hangisi olursa olsun, kuralın baştan ve ikinize birlikte söylenmesi gerekir. Bu konuda belirsiz kalan ya da sonradan kural değiştiren bir tutum güveni sarsar.

İlişki Terapisti Güvenlik ve Şiddet Konusunu Nasıl Ele Almalıdır?

Yetkin bir ilişki terapisti, değerlendirme sürecinde ilişkide korku, tehdit, fiziksel şiddet ya da ekonomik ve sosyal kontrol olup olmadığını dikkatle sorgular. Bu tür bir durumda ortak seanslar partnerlerden birini daha fazla risk altına sokabilir; terapist bu nedenle önce güvenliği değerlendirir, gerekirse bireysel görüşmeleri ve uygun destek kaynaklarını önerir. Şiddeti yalnızca “iletişim sorunu” olarak ele alan bir yaklaşım yeterli değildir. Bu konuda daha fazla bilgi için aile içi şiddet ve psikolojik müdahale süreci yazısına bakabilirsiniz.

İlişki Terapisti ile Uyumunuz Olduğunu Nasıl Anlarsınız?

Terapötik uyum, terapistle arkadaş gibi olmak değildir; birlikte çalışabildiğinize dair duyduğunuz güvendir. İlk birkaç görüşmede şu işaretlere dikkat edebilirsiniz:

• İkiniz de konuşmak için yeterli alan bulabiliyor musunuz?
• Hedefler terapistin dayattığı değil, birlikte kurulan hedefler mi?
• Utandığınız ya da zor bulduğunuz konuları açabildiğinizi hissediyor musunuz?
• Terapistin dili, yaşadığınız ortamı, değerlerinizi ve kültürünüzü anlamaya açık mı?
• Bir konuda rahatsız olduğunuzda bunu söyleyebiliyor ve karşılık bulabiliyor musunuz?

Uyum bazen hemen oluşmaz; birkaç görüşme sonra netleşebilir. Uyumsuzluk hissini terapistle konuşmak, çoğu zaman sürecin kendisi için de faydalı bir adımdır.

Hangi Durumlar Uyarı İşareti Sayılmalıdır?

Aşağıdaki durumlardan biriyle karşılaşırsanız durup yeniden düşünmeniz, gerekirse başka bir uzmandan görüş almanız yerinde olur:

• “Şu kadar seansta ilişkiniz düzelir” gibi süre ya da sonuç sözü verilmesi
• Sizi ayrılmaya ya da ilişkide kalmaya yönlendirme; bu karar yalnızca size aittir
• Partnerlerden birinin sürekli suçlanması, alay edilmesi ya da küçümsenmesi
• Gizlilik kurallarının belirsiz bırakılması veya birinizin sırrının diğerinden habersiz taşınması
• Seans dışında arkadaşlık, iş ilişkisi ya da sosyal medya yakınlığı teklif edilmesi
• Görüşme süresinin büyük kısmında terapistin kendi hayatını anlatması
• Eğitim ve unvan sorulduğunda kaçamak ya da belirsiz yanıt verilmesi
• İlaç kullanımına başlama ya da bırakma konusunda, yetkisi olmadığı hâlde öneri yapılması
• Şiddet ya da tehdit anlatıldığında konunun geçiştirilmesi

Seçiminizden Emin Olamazsanız Ne Yapabilirsiniz?

Terapiye başladıktan sonra aklınıza takılan bir şey olursa, öncelikle bunu terapistinizle konuşun. Deneyimli bir ilişki terapisti geri bildirimi savunmaya geçmeden dinler ve gerekirse çalışma biçimini değiştirir. Konuşmanıza rağmen güven hissi oluşmuyorsa terapisti değiştirmek de meşru bir haktır; terapistten size uygun olabilecek başka bir meslektaşını önermesini isteyebilirsiniz.

Seanslarda gündeme gelen konuların seyrini merak ediyorsanız çift terapisi seanslarında neler konuşulur yazısı neyle karşılaşacağınız konusunda fikir verir.

Psikoterapist ve Psikolojik Danışman Mehmet Ulubey ile ilişki ve evlilik konularında görüşme planlamak isterseniz çift danışmanlığı sayfasından çalışma biçimini inceleyebilir, randevu sayfası üzerinden talepte bulunabilir ya da 0543 108 25 76 numarasını arayabilirsiniz. Yüz yüze görüşmeler Adana ve Çukurova bölgesinde (Hatay, Mersin, Osmaniye, Kahramanmaraş, Gaziantep dahil), online görüşmeler Türkiye genelinde yapılır. Diğer hizmetler için ana sayfaya göz atabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

İlişki terapisti evli olmalı mı?

Gerekmez. Terapistin medeni durumu, ilişkinizi anlamasını ve sizinle etkili çalışmasını belirleyen bir ölçüt değildir. Belirleyici olan eğitimi, deneyimi, etik tutumu ve ikinizle kurduğu çalışma ilişkisidir.

Kadın ya da erkek terapist seçmek fark eder mi?

Bazı çiftler terapistin cinsiyetini önemser; bu anlaşılır bir tercihtir. Ancak iyi bir terapist cinsiyetinden bağımsız olarak iki partnere de eşit mesafede durmaya özen gösterir. Tercihiniz varsa bunu açıkça dile getirmeniz ve ikinizin de rahat edeceği bir seçim yapmanız yeterlidir.

Terapistin bizimle ayrı ayrı görüşmek istemesi normal mi?

Evet, pek çok çift terapisti değerlendirme sürecinde partnerlerle birer kez ayrı görüşme yapar. Bu görüşmeler, ortak seansta söylenmesi zor olan konuların ve güvenlikle ilgili bilgilerin değerlendirilmesine yardımcı olur. Önemli olan, bu görüşmelerde paylaşılanların nasıl ele alınacağının baştan açıklanmasıdır.

Birimizin bireysel terapisti, çift terapimizi de yürütebilir mi?

Mümkündür ama dikkatle değerlendirilmelidir. Terapist partnerlerden birini uzun süredir tanıyorsa diğer partner kendini dışarıda hissedebilir. Bu nedenle bazı durumlarda çift görüşmeleri için farklı bir uzmanla çalışmak denge açısından daha uygun olabilir.

Bu yazı tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Güvenliğinizin tehlikede olduğu durumlarda 112’yi arayın.