Üstün zekâlı bebekler ve çocuklar, yaşıtlarından, hatta büyüklerinden ayırt edilirken aşağıda belirttiğimiz, bilimsel çalışmalar sonucunda elde edilen, tanımlamalarla imgelenebilirler. Üstün zekalı çocukların özelliklerine bakacak olursak;
- Gelişimin tüm alanlarında yaşıtlarının ilerisindedirler. Gerek ev, gerek okul, gerekse sosyal çevrelerinde -birkaç adım- önde olduklarını hissettirirler.
- Erken yürür, erken konuşur, okumayı erken yaşta öğrenirler. Yeni doğan evresinden sonra, aile, bebeklerinde çevresine karşı oluşan ilgiyi rahatlıkla izleyebilirler.
- Sürekli soru sorarlar, meraklıdırlar. Soru sormaları, akranlarını ikna edebilecek olsa da verilen cevabın yeterli gelmediğini görecek siziniz. Mükemmeliyetçilik yönleri, hep öne çıkacaktır.
- Zihinsel ve fiziksel olarak büyük bir enerjiye sahiptirler.
- Ayrıntılara olağanüstü dikkat ederler. Akranlarının, birçok yetişkinin farkına varamadığı, farkında olmadığı ayrıntılardan bahsediyoruz.
- Öğrenme ve bilgiye sürekli açlık duyarlar. Yaşıtları, nasıl zaman harcayacaklarını planlarken, üstün zekâlı, üstün yetenekli arkadaşları onların hayatını kolaylaştıracak bir diğer projeye çoktan geçmiş olurlar.
- Zengin sözcük hazinesine sahiptirler. Kelimeleri doğru telaffuz ederler, yerli yerinde kullanırlar ve akıcı bir konuşmaları vardır. Bir yetişkin ile konuşup, birlikte iş yaptıklarında, bu kişi onun henüz çocuk olduğunu unutabilir.
- Çabuk öğrenme, kavrama ve akılda tutma özellikleri vardır. Daha bebeklik dönemlerinde dahi, sayılar, bulmacalar ve yap-bozlar ile oyun becerisini geliştirirler.
- Uzun süre dikkatlerini bir konu üzerinde yoğunlaştırabilirler.
- İlgi alanları geniştir. Sanattan tıbba, edebiyattan mekaniğe geniş bir ilgi alanı söz konusu olabilir.
- Karmaşık problemler çözmekten hoşlanırlar. Problem çözme kabiliyetleri doğaçlama olarak sürekli devam edebilmeli, isterler.
- Sorumluluk duyguları kuvvetlidir. Sorumluluk almayı çok ister ve bunu yerine getirmekten hoşlanırlar.
- Gözlem güçleri vardır.
- Genelleme ve soyutlama yaparak bilgilerini başka alanlara aktarabilirler.
- Sebep-sonuç ilişkisine ilgi duyarlar. İlgilenmeye başladıkları konuda ilerlerken, sonuç olarak karşılarına çıkabilecek durumu, önceden doğru bir biçimde tahmin edebilirler.
- Yaratıcılık ve mucitlik özellikleri vardır. “Başımıza icat çıkar!” sözünü rahatlıkla söyleyebileceğimiz çocuklar.
- Azimli ve sebatlıdırlar.
- Kendilerine güvenleri tamdır. Yürüdükleri yolda, yalnız olduklarını hissettiklerinde de, istikrarlı bir biçimde devam ederler.
- Espri yetenekleri vardır.
- Duyarlıdırlar, başkalarına karşı empati duyarlar.
- Güçlü bir konsantrasyona sahiptirler.
- Liderlik özellikleri vardır. Genellikle her konuda söyleyecekleri şeyler olduğu için, her türlü insana hitap edebilirler. Sevecen ve babacan bir tavırları vardır. Öğrenciliklerinden itibaren, lider ruhlu özellikleri belirginleşir.
- Amaçlarına ulaşmaktan ve başarıdan zevk duyarlar.
- Orijinal ve eleştirel düşünceye sahiptirler.
- Başkalarıyla kolayca işbirliği yaparlar.
- Alçak gönüllüdürler, başkalarına yardım etmekten hoşlanırlar.
- Çalışkandırlar.
- Bebekliklerinde olağan dışı derecede ataklık, gözlemlenebilir.
- Uzunca dikkat süreleri olabilir.
- Geniş bir hayal ve imgeleme gücü geliştirmişlerdir.
- Uykuya daha az ihtiyaç duymaları söz konusudur.
- Enerjik bir yapıları vardır.
- Gelişimlerinin dönüm noktalarına daha çabuk, daha hızlı ilerleme.
- Keskin bir gözlem yapma kabiliyetleri vardır.
- Aşırı derecede merak duyarlar.
- Şaşırtıcı derecede güçlü bir bellek yapısına sahiptirler.
- Erken döneminde ve olağanüstü derecede dil gelişimi gözlemlenir.
- Bir yetenek olarak, hızlı öğrenebilirler.
- Aşırı hassasiyetleri ve duyarlılık gözlemlenebilir.
- Farklı konularda, akıl yürütme ve problem çözme yeteneği gelişmiştir.
Oldukça fazla belirti saydık. Bunların yanına, olmazsa olmazlardan biri; kitap okumaya, kitaplara aşırı ilgileri vardır. Kompleks, karmaşık şeyleri tercih eder; tartışmalardan zevk alırlar. Üstün mantıklı düşünme ve fikirlerle başa çıkabilme yeteneğine sahip olmak. Israrlı ve entelektüel merakı olmak.
“Üstün Zekalı Çocuklar ve Zeka Testleri” adlı yazıyı okumak için tıklayınız.
Bu arada, üstün yetenekli çocukların oynamaktan hoşlandıkları oyunlar, ifade edici dil becerileri, yapmaktan zevk aldıkları etkinliklerin arkadaşlarından farklı olması, arkadaşlarıyla aralarında bir engel oluşturmakta, onları arkadaşlarından uzaklaştırmaktadır.
Üstün zekâlı insanlar hem dışa dönük hem de içe dönüktürler. Normal insanlar bu olaylardan sadece birisine sahiptir. Normal bir insan ya dışa dönük bir yapıya sahiptir, ya da iç dünyasına kapanık yaşar; zeki insanlar ise zaman zaman dışa dönüktür, zaman zaman da iç dünyalarına kapanırlar. Ancak, bu olayı son derece dengeli bir şekilde yaparlar.
Üstün zekâlı insanlar son derece inatçı yapılı kimselerdir. Başarısızlıkta asla yılmazlar ve asla pes etmezler. Bir konu hakkında, bilgi sahibi olmadan konuşmazlar ve konuştukları konu hakkında da derin bilgiye sahiptirler; bu nedenden dolayı konuşmalarında inat ederler. Bu da onların ukala damgasını yemelerine neden olur.
“Üstün Zekalıların Özellikleri – Yetenekleri Nelerdir?” adlı yazıyı okumak için tıklayınız.
Rahatlarına ve sanata düşkündürler. Herhangi bir sanat dalı ile uğraşıyorlarsa başarılı olurlar. Rahat şartları da severler.
Çok hareketli ve aktif insanlardır. Devamlı bir şeyler üretme ihtiyacı hissettikleri için bir yerde duramazlar. Bazen zeki çocukların hareketli olmaları hiperaktiflik ile karıştırılır. Bu nedenden dolayı ebeveynlerin dikkatli olmaları gerekmektedir.
Diğer bir özelliği ise hem zeki görünüşlü olmaları ve hem de doğal görünmeleridir. Hem zekâlarını belli ederler ve hem de çocukça bir yapıyla hareket ederler.
Birçok özelliklerinin yanında en belirgin özelliklerini sırladığımız bu yazımızda takdir edersiniz ki aslında üstün zekalı insanlar bize her yoldan işaretler vermektedir. Bazı durumlarda ortak benzer özellikler de yok değildir. Sadece bu maddelere bakarak benim çocuğum üstün zekalı dememiz yetmeyebilir. Gözlemler sadece izleyeceğimiz yola yardımcı olur. Artık o gözle bakmaya başlarız. Her bakışımızda farklı anlamlar çıkarım yaparız. En sonunda gözlem yetmeyecek ve harekete geçme zamanı gelecektir. Uzman görüş olarak size tavsiyem bu gibi durumlarda danışma şansınızı ihmal etmemeniz. Çünkü bizler sadece gözlem yapmıyor aynı zamanda testler kendi tecrübe metotlarımız ve eğitimlerimizle bireyi genel geçer bilgilerden kurtarıp gerçekten kriterleri tutuyorsa üstün zekalı çocuk sınıfına alarak ayrı eğitim ve yaklaşım modelleri oluşturuyor ve siz değerli aileleri bu yönde bilinçlendiriyoruz.
