İlişki Terapisi Nedir?

İlişki terapisi, kişinin yakın ilişkilerinde yaşadığı zorlukları ele alan psikoterapi çalışmalarının genel adıdır. En çok romantik ilişkiler ve evlilik için kullanılsa da kapsamı daha geniştir: anne-baba ile yetişkin çocuk, kardeşler ya da aile üyeleri arasındaki ilişkiler de bu çerçevede çalışılabilir. Görüşmelere ilişkinin iki tarafı birlikte katılabileceği gibi, kişi kendi ilişki örüntülerini anlamak için tek başına da başvurabilir.

Kısacası ilişki terapisi, “ilişkilerimde neden hep benzer şeyler yaşıyorum?” ya da “bu ilişkide birbirimizi neden anlayamıyoruz?” sorularına birlikte yanıt aramaktır. Aşağıda kimlerin başvurabileceğini, çift terapisinden farkını ve seanslarda hangi konular üzerinde durulduğunu anlatıyoruz.

İlişki terapisi hangi ilişkileri kapsar?

İlişki terapisi tek bir ilişki türüyle sınırlı değildir. Başvuruların büyük kısmı romantik ilişkilerle ilgili olsa da şu ilişkiler de terapinin konusu olabilir:

• Sevgili, nişanlı ve eşler arasındaki ilişki: İletişim sorunları, güven kırılmaları, yakınlığın azalması, ayrılık kararsızlığı.
• Ebeveyn ile yetişkin çocuk arasındaki ilişki: Kararlara karışma, sınır koyamama, bitmeyen suçluluk duygusu.
• Kardeş ilişkileri: Miras, bakım yükü ya da eski kırgınlıklar etrafında yaşanan uzaklaşmalar.
• Aile içi ilişkiler: Ailenin birden fazla üyesini etkileyen gerginlikler. Bu durumda aile terapisi yaklaşımı daha uygun olabilir.

Hangi ilişki konuşulursa konuşulsun, temel soru aynıdır: Bu ilişkide ne tekrar ediyor ve bu tekrar iki tarafı nasıl etkiliyor?

İlişki terapisi ile çift terapisi aynı şey mi?

Günlük dilde iki ifade çoğu zaman birbirinin yerine kullanılır, ancak aralarında bir kapsam farkı vardır. Çift terapisi, romantik ilişkideki iki kişinin ortak seanslara katıldığı daha belirli bir çalışmadır. İlişki terapisi ise hem bu ortak seansları hem de kişinin tek başına yürüttüğü, ilişkilerine odaklanan görüşmeleri kapsayan daha geniş bir çerçevedir.

Örneğin partneri terapiye gelmek istemeyen biri, kendi tepkilerini ve ilişkideki payını anlamak için ilişki odaklı bireysel görüşmelere başlayabilir. Bir kişinin değişmesi, ilişkideki alışılmış döngüyü de etkileyebilir. Bu durumu eşim terapiye gelmek istemiyor, tek başıma ne yapabilirim yazımızda ayrıntılı ele aldık.

İlişki terapisinde hangi örüntüler üzerinde çalışılır?

İlişki terapisinin önemli bir kısmı, kişilerin farkında olmadan tekrar ettiği örüntüleri görünür kılmaktır. Seanslarda sık karşılaşılan örüntülerden bazıları şunlardır:

• Takip eden ve uzaklaşan döngüsü: Bir taraf konuşmak için üsteledikçe diğer tarafın geri çekilmesi, geri çekildikçe ilk tarafın daha çok üstelemesi.
• Terk edilme kaygısı: Karşı tarafın her gecikmesinin ya da sessizliğinin “beni bırakacak” diye yorumlanması.
• Kendini ilişkide kaybetme: Kendi ihtiyaçlarını sürekli erteleyip karşı tarafın onayına bağımlı hâle gelme. Bu konuyu ilişkide duygusal bağımlılık belirtileri yazısında ele aldık.
• Kırgınlıkların birikmesi: Söylenmeyen küçük incinmelerin zamanla öfkeye ya da soğukluğa dönüşmesi.
• Aileden taşınan roller: Çocuklukta öğrenilen “hep idare eden”, “hep sorumluluk alan” ya da “hep susan” rollerin yetişkin ilişkilerde sürmesi.

Bu örüntüleri fark etmek suçlu aramak anlamına gelmez. Amaç, kişinin kendini ve karşısındakini daha anlayışla görebilmesi ve farklı bir tepki verme imkânını keşfetmesidir.

İlişki terapisi ne zaman düşünülmeli?

Her ilişkide zor dönemler olur ve her zorluk terapi gerektirmez. Yine de şu işaretler, destek almayı düşünmek için iyi bir neden olabilir:

• Aynı konu üzerine tekrar tekrar tartışıp hiçbir zaman sonuca varamamak
• Konuşmaktan kaçınmak, evde yan yana ama yalnız hissetmek
• Bir güven kırılmasından sonra ilişkinin toparlanamaması
• Farklı ilişkilerde benzer hayal kırıklıklarını yaşadığını fark etmek
• İlişkinin kaygı, uykusuzluk ya da işte zorlanma gibi günlük hayatı etkileyen sonuçlar doğurması
• İlişkiyi sürdürmek ya da bitirmek konusunda uzun süredir kararsız kalmak

Fiziksel şiddet, tehdit ya da korku varsa öncelik kişinin güvenliğidir. Böyle durumlarda ortak seanslar uygun olmayabilir; bireysel destek ve güvenliği sağlayacak adımlar öne alınır. Acil tehlike anında 112 aranmalıdır.

İlişki terapisinde bir görüşme nasıl geçer?

İlk görüşmede terapist, başvurunun nedenini, ilişkinin öyküsünü ve kişinin ya da çiftin bu süreçten beklentisini dinler. Hangi ilişkinin konuşulacağı, görüşmelere kimlerin katılacağı ve seansların hangi sıklıkla yapılacağı bu aşamada birlikte belirlenir.

Sonraki seanslarda genellikle yakın zamanda yaşanmış somut bir olaydan yola çıkılır: bir tartışma, bir kırgınlık ya da söylenemeyen bir cümle. Terapist bu olayın sırasında ne hissedildiğini, neyin söylenip neyin söylenmediğini ve karşı tarafın bunu nasıl algıladığını adım adım açmaya yardım eder. Böylece tek bir olay üzerinden ilişkinin genel işleyişi görünür hâle gelir.

Seanslar arasında denenmek üzere küçük adımlar konuşulabilir; örneğin bir konuşmayı suçlama yerine ihtiyaç cümlesiyle başlatmak ya da gerilim yükseldiğinde birlikte mola vermek. Sürecin ne kadar süreceği kişiye, konuya ve hedeflere göre değişir; ilerleme belirli aralıklarla birlikte değerlendirilir.

İlişki terapisi kimler tarafından yürütülür?

İlişki terapisi, ilişki ve çift çalışmaları konusunda eğitim almış ruh sağlığı profesyonelleri tarafından yürütülür. Terapistin tarafsız kalması, iki tarafı da dinlemesi, gizliliğe özen göstermesi ve etik ilkelere bağlı çalışması temel beklentilerdir. Terapist seçerken nelere dikkat edilebileceğini ilişki terapisti seçerken dikkat edilecek hususlar yazımızda bulabilirsiniz.

İlişki terapisine nasıl başlanır?

İlk adım, hangi çalışmanın size uygun olduğuna karar vermektir. Partnerinizle birlikte gelmek istiyorsanız çift danışmanlığı, ilişki örüntülerinizi tek başınıza ele almak istiyorsanız bireysel danışmanlık randevusu, aile üyeleri arasındaki ilişkiler gündemdeyse aile danışmanlığı randevusu sayfası uygun başlangıç noktalarıdır. Hangisinin doğru olduğundan emin değilseniz ilk görüşmede bu da birlikte değerlendirilir.

Yüz yüze görüşmeler Adana’da (Çukurova) yapılır; Hatay, Mersin, Osmaniye, Kahramanmaraş ve Gaziantep’ten gelenler de bu görüşmelere katılabilir. Diğer şehirlerde ya da yurt dışında yaşayanlar için görüşmeler online yürütülür. Randevu için randevu sayfasını kullanabilir, ücret bilgisine psikoterapi ücretleri sayfasından ulaşabilirsiniz.

İlişki terapisi hakkında Psikoterapist Mehmet ULUBEY‘den destek almak isterseniz 0543 108 25 76 numarasını arayarak bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Başvurmadan önce kendinize hangi soruları sorabilirsiniz?

Kararsızsanız birkaç soru yol gösterebilir: Bu ilişkide tekrar eden ve beni yoran şey ne? Aynı sıkıntıyı başka ilişkilerimde de yaşıyor muyum? Karşımdakiyle bu konuyu açmayı denediğimde neler oluyor? Terapiden en çok neyi anlamayı ya da değiştirmeyi umuyorum? Bu soruların net cevapları olmak zorunda değil. Yanıtlarınız belirsiz olsa bile, ilk görüşmede birlikte netleştirmeniz mümkündür.

Sık Sorulan Sorular

İlişki terapisine tek başıma gidebilir miyim?

Evet. İlişki terapisi yalnızca iki kişinin birlikte katıldığı bir çalışma değildir. Kişi kendi ilişki örüntülerini, tepkilerini ve ihtiyaçlarını anlamak için tek başına da görüşmelere başlayabilir.

İlişki terapisi yalnızca romantik ilişkiler için mi?

Hayır. En sık romantik ilişkiler ve evlilik için başvurulsa da ebeveyn, kardeş ve diğer yakın ilişkilerde yaşanan zorluklar da ilişki terapisinde ele alınabilir.

İlişki terapisi ilişkiyi kurtarır mı?

Terapi ilişkinin sonucunu önceden belirleyemez. Amaç, iki tarafın birbirini daha iyi anlaması ve ilişki hakkında daha bilinçli kararlar verebilmesidir; bu karar birlikte devam etmek de olabilir, yollarını ayırmak da.

İlişki terapisi online yapılabilir mi?

Evet. Görüntülü görüşmeyle yürütülen online seanslar, farklı şehirlerde yaşayanlar ya da yoğun çalışan kişiler için pratik bir seçenektir. Online çalışmanın ayrıntılarını online ilişki terapisi nedir yazısında okuyabilirsiniz.

Bu yazı tanı ve tedavinin yerini tutmaz.