Azerbaycan – Gobustan Türk Psikolog Hizmeti

Gobustan’da yaşayan ya da bu bölgede çalışan Türkçe konuşan kişiler, Psikoterapist Mehmet Ulubey’den görüntülü görüşme yoluyla psikoterapi ve psikolojik danışmanlık desteği alabilir. Randevu önceden belirlenir ve seans internet bağlantısı üzerinden yapılır. Yüz yüze görüşmeler yalnızca Adana/Çukurova’daki ofiste yürütülür; Azerbaycan’daki görüşmelerin tamamı çevrimiçidir.

Bu sayfa özellikle çalışma düzeni yorucu olanlar için hazırlandı. Bakü’ye yakın bu bölgede pek çok kişinin günü sabit bir mesaiye değil, vardiyalara, saha programlarına ve uzun yol gidiş gelişlerine göre kuruluyor. Böyle bir düzende yorgunluğun nerede bitip tükenmişliğin nerede başladığını fark etmek zorlaşır.

Vardiyalı çalışmak ruh hâlini nasıl etkiliyor?

En doğrudan etkisi uykunun düzensizleşmesi, oradan da sabrın ve dikkatin daralmasıdır. Gece çalışıp gündüz uyumaya çalışan bir bedende uyanıklık ile dinlenme sırası bozulur; kişi yattığı hâlde dinlenmemiş kalkar. Bunun ardından gelen sinirlilik çoğu zaman karakterle açıklanır, oysa büyük ölçüde uykusuzluğun sonucudur.

İkinci etki, sosyal hayatın kayması ve buna bağlı kopukluk hissidir. Herkes evdeyken siz işte, herkes işteyken siz uykudasınızdır. Zamanla insan görüşmeyi ertelemeye, davetlere gitmemeye başlar; bu da yalnızlığı artırır. Üçüncüsü ise ev içindeki gerginliktir: eş, sizin dinlenmeye ihtiyacınızı; siz, eşinizin ilgi beklentisini haksız bulursunuz.

Dördüncü etki daha sessizdir ve genellikle en geç fark edilir: kişinin kendi hayatını yalnızca çalışma takvimi üzerinden düşünmeye başlaması. Hafta sonu kavramı silindiğinde, doğum günü, bayram ve ziyaret gibi sabitler de kayar. Bir süre sonra insan, dinlenmek için değil yalnızca bir sonraki vardiyaya dayanmak için dinlenir hâle gelir. Bu, hayatın içinden keyif alınan şeylerin tek tek çıkarılması anlamına gelir ve çoğu kişi bunu ancak yıllar sonra fark eder.

Bu etkilerin hiçbiri zayıflık göstergesi değildir. Düzensiz çalışma, iradesinden bağımsız olarak herkesin uyku ve ruh hâlini etkiler; mesele dayanıklı olup olmamak değil, bedenin ve zihnin nasıl çalıştığını hesaba katmaktır.

Tükenmişlik ile geçici yorgunluk nasıl ayırt edilir?

Geçici yorgunluk, iyi bir dinlenmenin ardından geçer. Tükenmişlikte ise izin bitip işe dönüldüğünde hiçbir şey değişmemiş gibi hissedilir. Aşağıdaki işaretler üst üste geldiğinde konuyu konuşmakta fayda vardır:

• İşe gitmeden önce içte başlayan ağırlık ve isteksizlik;
• Eskiden kolay yaptığınız işlerin gözünüzde büyümesi;
• İnsanlara karşı sabrın erken tükenmesi, kısa cevaplar vermek;
• İzin günlerinde bile zihnin işten kopamaması;
• “Bir şeyim yok, sadece yorgunum” cümlesinin aylardır tekrarlanması.

Bu tablo bir tanı değildir; yalnızca durumu dışarıdan bir gözle değerlendirmenin işe yarayacağını gösteren işaretlerdir. Bir de şu soru yol gösterir: son altı ayda iş dışında, sırf keyif aldığınız için yaptığınız bir şey var mı? Cevap zorlanmadan gelmiyorsa, sorun yalnızca çalışma saatlerinde değildir.

Kaygı ve çarpıntı ne zaman konuşulmayı gerektirir?

Beden belirtileri için önce bir hekime başvurmak doğru sıralamadır; çarpıntı, nefes darlığı ve göğüs sıkışması gibi şikâyetlerin tıbbi bir nedeni olup olmadığı önce değerlendirilmelidir. Muayenede bir sorun bulunmadığı hâlde şikâyet sürüyorsa, bu belirtilerin hangi durumlarda ortaya çıktığını konuşmak yol açıcı olur.

Yoğun tempoda çalışan kişilerde kaygı çoğu zaman gündüz değil, gece ortaya çıkar. Gün boyu iş dikkati toplar; başı yastığa koyunca düşünceler sıraya girer. Bu döngüyü kırmak için önce hangi düşüncenin uykuyu açtığını görmek gerekir.

Uzun süre yoğun tempoda çalışanlarda sık görülen bir başka durum da, kaygının işle ilgisi olmayan alanlara taşmasıdır. Yolculuk, sağlık haberleri, ailedekilerin başına gelebilecekler… Zihin tehlike aramaya alıştığında bunu mesai bitince bırakmaz. Görüşmelerde amaç bu düşünceleri yasaklamak değil, onların tuttuğu yeri daraltmaktır.

Yorucu bir programda görüşmeye nasıl zaman bulunur?

Görüşme saatleri programınıza göre belirlenir; sabit bir gün ve saate bağlı kalmak zorunda değilsiniz. Vardiyanız döndükçe seans saatinin de dönmesi olağan bir düzendir.

1. Önümüzdeki dönemde hangi günlerin uygun olduğunu iletirsiniz.
2. O dönem için ortak bir gün ve saat belirlenir.
3. Görüşme yaklaşık bir saat sürer ve görüntülü olarak yapılır.
4. Program değiştiğinde yeni takvime göre yeniden düzenlenir.

Çevrimiçi görüşmenin nasıl işlediğini inceleyebilir, güncel ücret bilgisi için ücretler sayfasına bakabilirsiniz.

Evdeki gerginlik iş yorgunluğundan mı kaynaklanıyor?

Çoğu zaman ikisi birbirini besler. Yorgun dönen kişi konuşmaya mecali olmadığı için sessizleşir; karşı taraf bu sessizliği ilgisizlik olarak okur ve sitem eder; sitem yeni bir tartışma başlatır ve eve dönmek daha da yorucu hâle gelir. Döngünün nereden kırılacağını görmek, kimin haklı olduğunu tartışmaktan çok daha verimlidir.

Pratik düzeyde işe yarayan şey genellikle küçük bir anlaşmadır: eve dönüşten sonraki ilk yarım saatin konuşmasız geçmesi, önemli konuların yorgun saatlerde açılmaması, haftada bir kez ikisinin de dinlenmiş olduğu bir zaman aralığının ayrılması gibi. Bu düzenlemeler basit görünür, ama bir şeyin ne zaman konuşulacağı çoğu zaman ne konuşulduğundan daha belirleyicidir.

Çocuklu evlerde bu tablo bir kat daha karmaşıklaşır. Uyuyan bir ebeveynin etrafında sessiz olmaya çalışan bir ev, çocuk için de gergin bir evdir. Bu yükün çocuğa nasıl anlatılacağı, yaşına uygun ve suçluluk yaratmayan bir dille konuşulabilir.

İlişkideki bu tıkanıklık sürekli hâle gelmişse, çift danışmanlığı uygun bir çerçeve olabilir. Sıkıntı ağırlıklı olarak sizde birikiyorsa bireysel görüşmeyle başlamak daha uygun olur.

Görüşme saatini yerel saatinize göre nasıl ayarlarsınız?

Gobustan, Türkiye’ye göre bir saat ileridedir. Vardiya çıkışına denk gelen saatlerde yorgun olacağınız için, mümkünse dinlendikten sonraki bir aralık seçilir. Randevu belirlenirken saat her zaman sizin yerel saatinizle teyit edilir.

Türkiye’ye geldiğiniz bir dönemde yüz yüze görüşmek isterseniz, Adana/Çukurova’daki ofis için önceden gün ayrılabilir. Azerbaycan’da faaliyet gösteren bir merkez ya da şube bulunmamaktadır.

Sık Sorulan Sorular

Vardiyam sürekli değişiyor, düzenli görüşme yapabilir miyim?

Yapabilirsiniz. Görüşmeler her hafta aynı güne sabitlenmek zorunda değildir; programınız belli oldukça bir sonraki randevu birlikte belirlenir. Önemli olan görüşmelerin arasının çok uzamamasıdır; aksi hâlde her seferinde baştan başlamak gerekir ve ilerleme yavaşlar.

Gece vardiyasından sonra görüşmeye katılmam doğru olur mu?

Mümkün olduğunca uykunuzu aldıktan sonraki bir saati seçmek daha verimlidir. Çok yorgunken yapılan görüşmede dikkat dağılır ve konuşulanlar akılda kalmaz. Başka seçenek yoksa kısa bir dinlenmenin ardından bağlanmanız yeterlidir.

Gobustan ile Türkiye arasındaki saat farkı sorun olur mu?

Olmaz. Aradaki bir saatlik fark, hem gündüz hem akşam saatlerinde ortak bir aralık bulmayı engellemez. Randevu yazışmasında saat iki taraf için de açıkça belirtilir.

İşyerimden ya da şantiyeden bağlanabilir miyim?

Bağlanabilirsiniz; tek koşul, konuşmanın duyulmayacağı kapalı bir alan ve istikrarlı bir bağlantıdır. Kulaklık kullanmanız hem gizliliği hem ses kalitesini artırır. Gürültülü bir ortamda görüşmeyi ertelemek genellikle daha doğrudur.

Konuştuklarım işverenimle paylaşılır mı?

Hayır. Görüşmede paylaştıklarınız meslek etiği gereği gizlidir; işvereninizle, ailenizle ya da başka hiç kimseyle paylaşılmaz. Görüşmeler doğrudan sizinle yürütülür ve hiçbir kurumla yazışma yapılmaz.

Uyku düzenim bozuk, bunun için de başvurabilir miyim?

Başvurabilirsiniz. Uyku, ruh hâliyle iki yönlü bağlıdır: bozulan uyku gerginliği artırır, artan gerginlik uykuyu daha da bozar. Görüşmelerde hem uykuyu zorlaştıran düşünce döngüsü hem de günlük düzenin uykuya etkisi ele alınır; ayrıca tıbbi bir değerlendirme gerekip gerekmediği konuşulur.

İş değiştirmeyi düşünüyorum, bunu da konuşabilir miyim?

Konuşabilirsiniz. Karar eşiğinde sıkışmak, görüşmelerde en sık ele alınan başlıklardan biridir. Burada amaç size bir karar söylemek değil, kararı zorlaştıran korkuları, beklentileri ve baskıları görünür kılmaktır. Kendi önceliklerinizi netleştirdiğinizde karar çoğu zaman daha kolay verilir.

Bu yazı tanı ve tedavinin yerini tutmaz.

Uygun bir zaman aralığı belirlemek için randevu sayfasını kullanabilir ya da 0543 108 25 76 numarasına vardiya programınızı kısaca yazabilirsiniz; saat buna göre ayarlanır.