Rusya – Samara Türk Psikolog Hizmeti

Samara’da yaşayan Türkçe konuşan aileler, çocuk ve ergen konularında Psikoterapist ve Psikolojik Danışman Mehmet Ulubey’den görüntülü bağlantı üzerinden Türkçe destek alabilir. Samara’da bir merkez, şube ya da temsilcilik bulunmaz; buradaki görüşmeler online yürütülür, yüz yüze seanslar ise Türkiye’de Adana/Çukurova’da yapılır. Başvuru için iletişim sayfasındaki formu kullanabilir ya da 0543 108 25 76 numarasına yazabilirsiniz.

Evde Türkçe, okulda Rusça büyüyen çocuk neler yaşar?

Çocuk iki dili paralel taşır ve bu çoğu zaman bir zenginliktir; zorlanma dilin kendisinden değil, dillerin taşıdığı iki ayrı beklentiden doğar. Okulda bir biçimde davranması beklenen çocuk, eve geldiğinde başka bir düzenin içine girer. Gün içinde iki kez rol değiştiren bir çocuk için bu geçiş her zaman kolay olmaz.

Belirtiler genellikle dolaylı yollardan görünür. Bazı çocuklar evde Türkçe konuşmayı reddeder, bazıları okulda sessizleşir, bazıları da her iki ortamda uyumlu görünüp akşamları küçük şeylere ağlar. Aileler bu davranışları çoğu zaman inatla ya da şımarıklıkla açıklar; oysa altında çoğu zaman kendini nereye ait hissedeceğini bilememe vardır.

Samara’da büyüyen çocuklar için bu soru okul çağında daha da belirginleşir. Arkadaş çevresi genişledikçe çocuk, ailesinin alışkanlıklarıyla çevresindekiler arasındaki farkı fark eder ve bazen bundan utanır. Bu utancın yargılanmadan konuşulabildiği bir yer bulması, çocuğun iki tarafı da reddetmek zorunda kalmamasını sağlar.

Ailenin bu dönemdeki tutumu belirleyici olur. “Sen Türk’sün, unutma” cümlesiyle sıkça hatırlatılan bir aidiyet, çocuk için bazen sevgi değil baskı anlamına gelir. Buna karşılık ailenin kendi geçmişinden hiç söz etmemesi de çocuğu köksüz hissettirebilir. Aradaki dengeyi kurmak tek bir formülle değil, çocuğun tepkilerini izleyerek bulunur.

Çocuğa Türkçeyi sürdürmek için ısrar etmeli miyiz?

Israr yerine ilişki kurmak daha iyi sonuç verir. Türkçeyi bir ödev hâline getiren aileler genellikle tam tersi bir tepki alır; dil, sevgiyle değil zorunlulukla anılmaya başlar. Dilin canlı kalması için onun kullanıldığı keyifli anların çoğalması gerekir.

Uygulamada işe yarayan yollar sıradan olanlardır: akşam yemeğinde günün Türkçe anlatılması, Türkiye’deki dedeyle düzenli görüntülü konuşmalar, çocuğun sevdiği bir hikâyenin iki dilde de var olması. Bunların hiçbiri programlı bir eğitim değildir; yalnızca dilin gündelik hayata yerleşmesini sağlar.

Ailelerin arasında bu konuda görüş ayrılığı çıktığında mesele artık dilden ibaret olmaktan çıkar. Anne ve babanın çocuğun geleceğine dair farklı tasavvurları varsa bunun önce ikisi arasında konuşulması gerekir; çocuğun ortasında kaldığı bir tartışma hiçbir tarafa yaramaz. Aile içi bu konuşmalar için aile danışmanlığı sayfasına bakabilirsiniz.

Okulla ilgili sorunlar ne zaman uzman desteği gerektirir?

Durumun okuldaki bir güne değil, çocuğun genel hâline yansımaya başladığı noktada. Ara sıra okula gitmek istememek olağandır; ancak sabahları tekrarlayan karın ağrıları, uykuya dalma güçlüğü, arkadaş ilişkilerinden tamamen çekilme ya da daha önce sevdiği etkinliklere ilgisini kaybetme haftalarca sürüyorsa konuşulması gerekir.

Yurt dışında büyüyen çocuklarda okul kaynaklı zorlanmaların bir kısmı dil yeterliliğiyle karıştırılır. Çocuk dersi anlamadığı için değil, kendini ifade ederken hata yapmaktan çekindiği için sessiz kalıyor olabilir. Bu ikisi birbirine benzer görünse de farklı yollarla ele alınır.

Görüşmelerde önce ailenin gözlemleri dinlenir. Çocuğun yaşına göre doğrudan çocukla, ergenlik dönemindeyse onun mahremiyetine saygı gösterilerek ayrı bir çerçevede çalışılır. Ergenlerle yürütülen görüşmelerin işleyişini ergen danışmanlığı sayfasında okuyabilirsiniz.

Samara’daki ailelerden hangi konularla başvuruluyor?

Başvuruların büyük bölümü çocukların uyumu ve ailenin kendi içindeki düzeniyle ilgilidir. Sık gelen başlıklar şunlardır:

• Çocuğun evde Türkçe konuşmayı bırakması ve bunun ailede yarattığı üzüntü
• Okulda içine kapanma, arkadaş edinememe ya da dışlanma şüphesi
• Ekran süresi ve oyun konusunda sürekli tekrarlayan tartışmalar
• Ergenlik döneminde aile kurallarıyla çevrenin kuralları arasında yaşanan çatışma
• Kardeşler arasındaki rekabetin ve karşılaştırmaların artması
• Ailenin Türkiye’ye dönme ihtimalinin çocukta yarattığı belirsizlik ve kaygı

Bu başlıkların hepsi bir arada ele alınmaz. İlk görüşmede ailenin en çok zorlandığı nokta belirlenir ve çalışma oradan başlar. Bazı durumlarda değişmesi gereken şey çocuğun davranışı değil, evdeki düzenin kendisidir; bu da açıkça konuşulur.

Ailelerin sıkça sorduğu bir soru da başvurmak için “yeterince ciddi” bir sebep olup olmadığıdır. Böyle bir eşik yoktur. Uzun süredir aklınızı kurcalayan ama kimseye sormaya değer bulmadığınız bir gözlem de görüşmenin konusu olabilir; erken konuşulan konular çoğu zaman daha az yıpratıcı biçimde ele alınır.

Çocuk görüşmeye katılmak istemezse ne olur?

Zorlanmaz. Çocuk ya da ergen istemiyorsa çalışma anne babayla yürütülebilir ve bu çoğu zaman etkili olur. Ebeveynin tepki biçimindeki değişiklik, çocuğun davranışında da karşılık bulur; özellikle küçük yaş grubunda aileyle çalışmak doğrudan çocukla çalışmaktan daha verimli olabilir.

Ergenlerde ise gönüllülük belirleyicidir. Bir ergen görüşmeye ailesinin isteğiyle getirildiğinde ilk iş, onun bu odada neyi konuşmak isteyip istemediğini anlamaktır. Konuşulanların ailesine aktarılmayacağını bilmek çoğu ergen için başlangıç noktasıdır; bu sınır baştan açıkça belirlenir.

Ailelerin merak ettiği bir diğer nokta, görüşmenin çocuğu “etiketleyip etiketlemeyeceğidir”. Böyle bir amaç yoktur. Konuşulan şey çocuğun neyi eksik yaptığı değil, hangi durumda ne hissettiği ve bu duyguyla nasıl baş ettiğidir. Çoğu görüşme, çocuğun kendisine dair yeni bir tanım almasıyla değil, ailenin ona bakışının biraz esnemesiyle sonuçlanır.

Görüşmeler nasıl planlanıyor?

Planlama şu adımlarla ilerler:

1. Telefon, WhatsApp veya iletişim formu üzerinden başvurunuzu iletirsiniz.
2. Çocuğunuzun yaşını ve sizi endişelendiren durumu kısaca aktarırsınız.
3. Görüşmenin önce ebeveynlerle mi yoksa çocuğun katılımıyla mı yapılacağı kararlaştırılır.
4. Samara’daki okul ve iş saatlerine uyan bir zaman aralığı belirlenir.
5. Randevu saatinde görüntülü bağlantı kurulur; görüşme altmış dakika sürer.

Samara ile Türkiye arasındaki saat farkı görüşme planını zorlaştırmaz; okul çıkışına denk gelen akşamüstü saatleri genellikle uygundur. Görüntülü çalışmanın işleyişini online terapi sayfasında bulabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Çocuğum Türkçeyi az kullanıyor, görüşme yürür mü?

Yürür. Çocuğun kelime dağarcığı sınırlıysa konuşma onun rahat ettiği hızda ve dilde ilerler; oyun ve çizim gibi araçlar da kullanılabilir. Amaç sınav yapmak değil, çocuğun kendini güvende hissettiği bir zemin kurmaktır.

Görüşmeye anne baba birlikte mi katılmalı?

İkisinin birlikte katılması çoğu zaman yararlıdır, çünkü evdeki düzen iki tarafın da katkısıyla kuruludur. Ancak bu bir zorunluluk değildir; tek ebeveynle de çalışılabilir ve diğerinin süreci sonradan izlemesi mümkündür.

Çocuğumun anlattıkları bana aktarılır mı?

Çocuğun yaşı ve durumu gözetilerek belirlenen bir çerçevede aktarılır. Ailenin bilmesi gereken konular paylaşılır; çocuğun ya da ergenin mahremiyetine giren ayrıntılar ise onun izni olmadan aktarılmaz. Bu sınır ilk görüşmede herkese açıkça anlatılır.

Tanı konuluyor mu?

Görüşmeler bir değerlendirme ve destek çalışmasıdır; tanı süreçleri farklı bir çerçevede yürütülür. Çocuğun durumu bir hekim değerlendirmesi gerektiriyorsa bu açıkça belirtilir ve uygun bir yönlendirme yapılır.

Yaz tatilinde Türkiye’deyken görüşmeler devam eder mi?

Eder. Görüşmeler online yürüdüğü için Türkiye’de bulunduğunuz dönemde de sürdürülebilir. Tatil dönemi ailenin bir arada olduğu bir zaman olduğundan, bazı konular için elverişli bile olabilir. Ara vermek isterseniz bunu önceden söylemeniz yeterlidir; dönüşte süreç kaldığı yerden sürdürülür.

Ücretleri nereden öğrenebilirim?

Güncel ücret bilgisi psikoterapi ücretleri sayfasında yer alır. Görüşme türüne göre değişen ayrıntıları başvuru sırasında sorabilirsiniz. Ödemenin nasıl yapılacağı da aynı aşamada netleştirilir.

Çocuğunuzla ilgili aklınıza takılan bir şey varsa, onu büyümesini beklemeden konuşmak çoğu zaman en kolay yoldur. Uygun gün ve saatlerinizi ilettiğinizde görüşme planı birlikte oluşturulur. Neyi soracağınızdan emin değilseniz de yazabilirsiniz; gözlemlerinizi sıraya koymak ilk görüşmenin işidir.

Bu yazı tanı ve tedavinin yerini tutmaz.