İÇERİK ÖZETİ
Psikolojik değerlendirme, çeşitli psikolojik yöntemler ile kişilerin yeteneklerini, davranışlarını, bireysel özelliklerini, zekalarını, gelişimlerini değerlendirme sürecidir. Psikolojik testler bu değerlendirmede önemli bir yer tutar. Genel olarak bir psikolojik test standart koşullarda yapılan gözlem ve görüşme anlamını taşır.
PSİKOLOJİK TESTLER NEDİR?
Psikolojik testler, bireylerin duygu, düşünce, ilgi, tutum, kişilik özellikleri, yetenek ve davranışları gibi farklı açılardan standart koşullar altında gözlemlenmesi ve değerlendirilmesini sağlayan araçlardır.
Kişi ile ilgili kısa zamanda bilgi elde etmeyi sağlayan psikolojik testler, mevcut ihtiyaca göre farklı alanlarda kullanılmaktadır. Örneğin, psikolojik testler klinik bilimlerde tanı ve tedavi planlama süreçlerinde yardımcı araçlar olarak kullanılmaktadır. Ayrıca psikolojik testler, personel seçimi ve değerlendirilmesi, kariyer planı, akademik başarı ve yetkinlik, kişisel ilgi ve yeteneklerin belirlenmesi gibi iş, okul ve sosyal hayatta farklı amaçlarla da kullanılmaktadır.
Psikolojik testler; zeka testleri, yetenek ve başarı testleri, kişilik testleri, ilgi ve tutum testleri ve gelişim testleri olmak üzere genel olarak beşe ayrılabilir.
Psikoterapi sürecinde olan ya da ilaçla takip edilen hastalarda hem tedavi şeklinin belirlenmesinde hem de sürecin takibinde psikolojik testler kullanılmaktadır. Psikolojik testler hastayla hangi psikoterapi yöntemiyle daha fazla yardımcı olunabileceği konusunda iyi birer yol gösterici araçtırlar. Bazı durumlarda ise testler kişilerin veya kurumların talepleriyle yaptırılabilir. Örneğin, zeka testleri, çoğunlukla, klinik yönlendirme neticesinde bireyin bilişsel işlevlerinin değerlendirilmesi amacıyla kullanılırken, yetenek ve başarı testleri klinik bir yönlendirme olmaksızın, bireylerin kendi talepleriyle de yaptırılabilir.
MEHMET ULUBEY TARAFINDAN UYGULANAN PSİKOLOJİK TESTLER
Ailelerin çocuklarını daha yakından ve objektif tanıması için psikolojik testler uygulayan Ulubey, bilimsel ve genel geçerliliği sağlanmış zeka (wısc-r zeka testi), kişilik ve mesleki yönelim testleri uygulama becerisine ve yetkinliğine sahiptir.
WISC-R ÇOCUKLAR İÇİN ZEKA TESTİ:
6- 16 yaş arasındaki çocuklara bireysel olarak uygulanır. Çocuğun sözel, performans alanları ve tüm zeka performansı ile ilgili bilgi verir. Günümüzde en sık kullanılan zeka testidir.
MMPI:
Türkiye standardizasyonu yapılmış bir kişilik testidir. Genel psikopatolojik durum ve kişilik organizasyonu hakkında bilgi sunar. Kişinin uyum kapasitesi, davranış biçimi, kişilik yapısı hakkında bilgi verir.
METROPOLİTAN OKUL OLGUNLUĞU TESTİ:
Okul öncesi çocukların okuma, yazma, sayı olgunluğu ve toplamda okul olgunluğu ile ilgili bilgi verir. Çocuğun okula hazır olup olmadığını ölçen bir testtir.
TONI-4 ZEKA TESTİ:
TONI-4, genel zekâyı ölçmek için sözlü veya sözsüz formatları kullanıp yanıtlara işaret eden bilişsel bir zekâ testidir. TONI-4 ana akım kültüre aşina olmayan, dil, duyma veya motor engeli olan bireyler için ideal bir testtir.
ANKARA GELİŞİM TARAMA ENVANTERİ (AGTE):
0-6 yaş arasındaki çocukların gelişimsel açıdan değerlendirilebilmesi amacıyla uygulanan bir envanterdir.
CAT ( ÇOCUKLARDA TEMATİK ALGI TESTİ):
A.T. testi, değişik pozisyonlarda çizilmiş hayvanları içeren 10 karttan oluşmaktadır. 3-10 yaş arası tüm çocuklara uygulanabilir. C.A.T bir çocuk için çok önemli olan figürleri ve dürtüleri anlamamızı kolaylaştırmak amacıyla oluşturulmuştur. Resimler özellikle beslenme problemleri ve genel olarak da oral problemler konusunda bilgi vermek; kardeş kıskançlığından kaynaklanan problemleri araştırmak; anne-baba figürlerine karşı tutumu ve bu figürlerin nasıl algılandığını ortaya çıkarmak ve bir çift (karı-koca) olarak anne-baba ile çocuğun ilişkilerini görmek üzere düzenlenmiştir.
TEMATİK ALGI TESTİ (TAT) TEMATİK ALGI TESTİ:
30 resim ve 1 boş karttan oluşan projektif bir kişilik testidir. Bu testte kişiliğin, çatışmalar, baskın dürtüler, ilgi alanları ve güdüler gibi altta yatan dinamiklerinin araştırılması amaçlanmıştır. Kişilerden gördükleri resimler hakkında başı, ortası ve sonu olan birer hikaye yazmaları istenir. Danışanlar hikaye oluşturken “şuanda neler oluyor?” , “resimdeki karakterler ne düşünüyor ve ne hissediyor?” “olaylar bu noktaya nasıl geldi?” , “sonuç nedir?” gibi sorular terapist tarafından yöneltilebilir. Sonrasında hikayeler aynı şekilde terapist tarafından yorumlanarak bir takım bulgulara ulaşılır. TAT çocuklar, gençler ve yetişkinlerde kullanılmakta kişilerarası ilişki dinamiklerini en iyi veren test olarak nitelendirilmektedir.
PEABODY RESİM KELİME EŞLEŞTİRME TESTİ:
Çocuğun dil gelişimini ölçmek amacıyla uygulanan bir testtir. Bireyden kartın her iki yüzündeki dört resimden istenen resmi göstermesi istenir.2,5-18 yaş arasındaki bireylere uygulanmaktadır.
D2 DİKKAT TESTİ TEST:
Seçici dikkati belirlemek için geliştirilmiştir. Psikomotor hız (doğru ve yanlış işaretlemeler) gösterilen performansın kalitesi bu testte değerlendirilmektedir. 9 yaş ve üzeri için uygulanabilir.
BENTON GÖRSEL BELLEK TESTİ:
Görsel-mekansal belleğin ölçülmek istendiği durumlarda kullanılabilir. Şekillerin farklı sürelerde sunumunu, şeklin bakarak çizilmesini, çizimin gecikmeli olarak akıldan yapılmasını veya başka şekiller arasından tanınmasını içermektedir. Test, şekil belleğini anlık ve gecikmeli olarak değerlendirebilmekte; bunun da ötesinde, görsel belleği, görsel algılama ve motor yeteneklerden ayırt edebilmektedir.8 yaş ve üzeri bireylere uygulanabilmektedir.
GESSELL GELİŞİM TESTİ:
1-7 yaş arası çocuklara uygulanır. Kolaydan zora doğru sıralanmış 9 geometrik şekil bulunur. Şekiller her yaşın seviyesine göre düzenlenmiştir. Test uygulanırken zaman sınırlaması yapılmamaktadır. Çocuğun silgi kullanmasına izin verilmeksizin başarıyla tamamlayabildiği şekillere bakılır. Bu test sonucuna dayanarak çocukta ortalama zekâ bölümü ve yaşı hesaplanır.
FRANKFURTER TESTİ:
Frankfurter dikkat testi 60-72 ay arası çocuklara elma ve armut figürleriyle uygulanan bir dikkat testidir. Farklılıkları bulma puanı ve hızıyla ilgilidir Dikkat eksikliğini belirlemede etkilidir.
BOURDON TESTİ:
Öğrencinin dikkat gücünü ölçmek amacıyla uygulanan bir testtir.
FROSTİG GELİŞİM TESTİ:
Çocukların görsel algılarını değerlendirmeye yardımcı olan bir testtir. Çocuğun ilkokula hazır olup olmadığını ölçen, bir olgunluk testidir. El-Göz Koordinasyonu, şekil zemin ayrımı, algılama sabitliği, mekânla konumun algılanması, mekân İlişkilerinin algılanması, olmak üzere 5 algısal beceriyi ölçen bir performans testidir.
BENDER GESTALT ALGI TESTİ:
Bu test, çocuklarda görsel motor işlevini görmek için gelişimsel bir test olarak kullanılarak hem yetişkin, hem de çocuklarda geriliği, regresyonu, fonksiyon kaybını ve organik beyin hasarlarını saptamaya ve özellikle regresyon vakalarında da kişilik sapmalarını bulmaya ışık tutmaktadır.
ÇOCUĞU DEĞERLENDİRMEYE GETİRİRKEN NE SÖYLEMELİ, NE SÖYLEMEMELİ?
Tok ve yorgun olmayan bir zamanında çalışmaya katılması çocuğun gerçek potansiyelini görmek açısından önem taşımaktadır. Uygulama için “test” demek, çocuklarda sınanma kaygısı yaratabilir, bu yüzden test demek yerine çalışma demek daha uygun olacaktır.
NE ZAMAN DEĞERLENDİRMEYE GEREK VAR?
Değerlendirmeye gereksinim duyulan kriterlerden bazıları şöyledir:
✓ Yaşıtlarından geri/ileri olduğuna dair gözlemleriniz varsa ya da öğretmenlerden geri bildirim alıyorsanız.
✓ Her şeyde yaşıtları düzeyinde performans gösterip akademik alanlarda ya da bu alanların bazılarında belirgin güçlük gözlemleniyorsa (çalıştığı halde yapamaıyorsa)
✓ Dikkatini toplamada, sürdürmede güçlük yaşadığını gözlemliyorsanız.
✓ Yaşından beklenenden hareketli olarak nitelendiriliyorsa.
✓ Bir işi başlamakta ya da sürdürmede güçlük yaşıyorsa.
✓ Uyarıldığı halde sürekli aynı harf/sayıları karıştırıyorsa.
Yukarıdaki kriterleri kendinizde ya da çocuğunuzda gözlemliyorsanız vakit kaybetmeden değerlendirme için Uzman Psikolojik Danışman Mehmet Ulubey’i arayabilirsiniz. Erken tespit edilen güçlüklerin üstesinden doğru destek ile büyük ölçüde gelinmektedir.
Sizlerde alanında uzman ve yetkin bir terapistle görüşmek isterseniz;
Uzman Psikolojik Danışman Mehmet Ulubey’den Direk Randevu İçin: 0533 644 22 18
