Aile Danışmanlığı Nedir?

Aile danışmanlığı nedir? Kısaca, bir ailenin yaşadığı zorlukların tek bir kişinin sorunu olarak değil, aile üyeleri arasındaki ilişkiler ve iletişim düzeni içinde ele alındığı profesyonel bir destek sürecidir. Görüşmelere eşler, ebeveynler, çocuklar ya da ergenler birlikte veya ayrı ayrı katılabilir. Amaç; suçlu aramak yerine ailede tekrar eden kalıpları fark etmek, konuşmayı yeniden mümkün kılmak ve her üyenin kendini daha anlaşılmış hissedeceği bir düzen kurmaktır.

Bu yazıda aile danışmanlığının ne olduğunu, hangi durumlarda başvurulduğunu, bir görüşmenin nasıl ilerlediğini ve aile terapisiyle farkını sade bir dille bulabilirsiniz. Aile danışmanlığı hizmetinin kapsamını ve randevu adımlarını görmek isterseniz aile danışmanlığı randevusu sayfasına da göz atabilirsiniz.

Aile Danışmanlığı Tam Olarak Neyi Ele Alır?

Aile danışmanlığı, aileyi birbirini etkileyen parçalardan oluşan bir bütün olarak görür. Bir üyenin öfkesi, suskunluğu ya da okuldaki zorluğu çoğu zaman evdeki ilişkilerle bağlantılıdır. Örneğin sürekli ders yüzünden tartışan bir anne ve çocuk, aslında ebeveynler arasındaki gerginliğin, evdeki kuralların belirsizliğinin ya da çocuğun kendini yalnız hissetmesinin bir yansımasını yaşıyor olabilir. Danışmanlık bu bağlantıları görünür hâle getirir.

Bu yaklaşımda odak, “kim haklı?” sorusundan “aramızda ne oluyor ve bunu nasıl değiştirebiliriz?” sorusuna kayar. Aile üyeleri birbirlerinin bakış açısını duymaya, ihtiyaçlarını suçlamadan dile getirmeye ve anlaşmazlıkları kırıcı olmadan konuşmaya alışır.

Aile danışmanlığında sıkça ele alınan konular şunlardır:

• Eşler arasındaki iletişim sorunları ve tekrarlayan tartışmalar
• Çocuk yetiştirme konusunda ebeveynler arasındaki görüş ayrılıkları
• Ergenlik dönemindeki çatışmalar, kurallar ve sınırlar
• Geniş aile, kayınvalide ya da akrabalarla yaşanan gerginlikler
• Boşanma, yeniden evlenme ve üvey aile düzenine uyum
• Kayıp, hastalık, taşınma veya iş değişikliği gibi zorlu dönemler
• Aile içinde küslük, soğukluk ve duygusal uzaklaşma

İletişim tarafında yaşanan tıkanıklıklara dair daha ayrıntılı öneriler için aile içi iletişim sorunları nasıl çözülür yazısını okuyabilirsiniz.

Aile Danışmanlığı Görüşmelerine Kimler Katılır?

Katılımcılar ailenin ihtiyacına göre belirlenir; herkesin her görüşmede bulunması şart değildir. Bazı süreçlerde yalnızca eşlerle çalışılır, bazılarında ebeveynler ve çocuklar birlikte görüşmeye gelir, bazen de bir ebeveynle ayrı görüşmeler yapılır. Küçük çocuklarla çalışırken oyun ve yaşa uygun anlatımlar kullanılabilir; ergenlerle ise onların mahremiyetine özen gösterilerek hem ortak hem ayrı görüşmeler planlanabilir.

Ailenin bir üyesi görüşmeye gelmek istemiyorsa süreç yine başlayabilir. Bir kişinin tutumundaki değişim bile evdeki etkileşimi etkileyebilir. İstekli olmayan üyeyi zorlamak yerine, onun neden çekindiğini anlamak çoğu zaman daha yararlıdır.

Aile Danışmanlığı ile Aile Terapisi Arasında Fark Var mı?

Günlük kullanımda iki ifade çoğu zaman birbirinin yerine kullanılır. Genel olarak aile danışmanlığı; iletişim, ebeveynlik, uyum ve gündelik çatışmalar gibi konulara odaklanan, daha yönlendirici ve çözüm odaklı bir çalışmayı anlatır. Aile terapisi ise ailedeki köklü kalıpların, kuşaklar arası aktarımların ve daha derin duygusal yaraların ele alındığı süreçleri de kapsar. Pratikte bu iki çalışma iç içe geçebilir; önemli olan ailenin ihtiyacının doğru belirlenmesidir.

Aile terapisinin yaklaşımları hakkında daha fazla bilgi için aile terapisi nedir yazısına göz atabilirsiniz. Sorun ağırlıklı olarak eşler arasındaysa çift danışmanlığı daha uygun bir başlangıç olabilir.

Bir Aile Danışmanlığı Süreci Nasıl İlerler?

Süreç her aile için farklı işler, ancak genellikle benzer adımlar izlenir:

1. Tanışma ve dinleme: İlk görüşmede aile, kendi gözünden neyin zorlaştığını anlatır. Danışman her üyenin bakışını duymaya çalışır ve kimsenin tarafını tutmaz.
2. Durumu birlikte anlamlandırma: Sorunun ne zaman başladığı, hangi durumlarda arttığı ve ailenin şimdiye kadar neler denediği konuşulur.
3. Ortak hedef belirleme: “Daha az tartışmak” gibi genel bir istek, “akşam yemeklerinde telefonsuz konuşabilmek” gibi somut hedeflere dönüştürülür.
4. Yeni yolları deneme: Görüşmelerde konuşulan iletişim biçimleri evde denenir, sonraki görüşmede neyin işe yarayıp neyin zorladığı değerlendirilir.
5. Kapanış: Aile hedeflerine yaklaştığını hissettiğinde görüşme aralıkları seyrekleşir ve süreç birlikte sonlandırılır.

Görüşme sayısı önceden kesin olarak söylenemez; ailenin konusu, katılımı ve yaşadığı zorluğun ne kadar süredir devam ettiği bu süreyi etkiler. Seans ücretleri hakkında bilgi almak için psikoterapi ücretleri sayfasına bakabilirsiniz.

Aile Danışmanı Hangi Yaklaşımlarla Çalışır?

Aile danışmanlığında tek bir yöntem yoktur. Danışman, ailenin konusuna ve ihtiyacına göre farklı yaklaşımlardan yararlanabilir. Sistemik yaklaşımlar, ailedeki sorunun bir kişiden değil, üyeler arasındaki etkileşimden beslendiğini varsayar ve bu etkileşimi değiştirmeye odaklanır. Yapısal yaklaşımlar, ailedeki hiyerarşi, roller ve sınırlar üzerinde durur; örneğin çocuğun ebeveynler arasında taraf tutmak zorunda kaldığı bir düzeni fark etmeye yardımcı olur.

Duygu odaklı çalışmalar, aile üyelerinin öfke ya da sessizliğin altında yatan kırgınlık, korku veya yalnızlık gibi duyguları ifade edebilmesini destekler. Çözüm odaklı yaklaşımlar ise ailenin geçmişte işe yarayan yollarını hatırlamasına ve küçük ama somut değişimler planlamasına odaklanır. Bilişsel ve davranışçı teknikler de özellikle ebeveynlik, kurallar ve günlük rutinler konusunda pratik araçlar sunabilir.

Hangi yaklaşım kullanılırsa kullanılsın, birkaç ilke değişmez:

• Danışman kimsenin avukatı ya da hakemi değildir; aile üyelerinin her birine eşit mesafede durur.
• Görüşmelerde herkesin söz hakkı vardır ve konuşma kuralları baştan belirlenir.
• Ailenin değerleri, inançları ve kültürel yapısı saygıyla karşılanır.
• Değişim için dayatılan hazır çözümler değil, ailenin kendi hayatına uyan adımlar aranır.

Danışmanın rolü, ailenin kendi kaynaklarını görmesine yardımcı olmaktır. Bu yüzden görüşmeler bir ders ya da nasihat ortamından çok, ailenin kendi konuşmasını daha sağlıklı biçimde yapabildiği güvenli bir alan olarak düşünülebilir.

Aile Danışmanlığı Yüz Yüze mi, Online mı Yapılır?

Psikoterapist ve Psikolojik Danışman Mehmet Ulubey ile yüz yüze aile danışmanlığı görüşmeleri Adana’da yapılır; Çukurova bölgesi ile Hatay, Mersin, Osmaniye, Kahramanmaraş ve Gaziantep’ten gelen aileler de bu görüşmelere katılabilir. Farklı şehirlerde ya da yurt dışında yaşayan aileler için görüşmeler online danışmanlık olarak yürütülür. Online görüşmede aile üyelerinin sessiz ve kesintisiz bir ortamda, mümkünse aynı ekrandan katılması önerilir.

Randevu için randevu sayfasını kullanabilir ya da 0543 108 25 76 numarasını arayabilirsiniz. Genel bilgi için mehmetulubey.com adresini de ziyaret edebilirsiniz.

İlgili yazı: Aile Danışmanlığı mı, Çift Terapisi mi? Hangi İhtiyaçta Hangisine Başvurulur?

Sık Sorulan Sorular

Aile danışmanlığı yalnızca sorunlu aileler için mi?

Hayır. Aile danışmanlığı, büyük bir kriz yaşanmadan önce de alınabilir. Yeni bebek, taşınma, ergenlik ya da yeniden evlenme gibi dönemlerde aileler uyum sürecini kolaylaştırmak için destek isteyebilir. Erken başvurmak, küçük kırgınlıkların büyümeden konuşulmasını sağlar.

Görüşmede söylenenler aile üyelerine aktarılır mı?

Danışmanlıkta gizlilik esastır. Ayrı görüşmelerde paylaşılanların ortak görüşmeye nasıl taşınacağı en baştan konuşulur. Bir kişinin ya da başkasının güvenliğinin risk altında olduğu durumlar ise gizliliğin yasal ve etik sınırları kapsamında ele alınır.

Aile danışmanlığı boşanmayı engeller mi?

Danışmanlığın amacı ailenin ne yapacağına karar vermek değildir. Bazı çiftler süreçte ilişkilerini yeniden kurmayı seçer, bazıları ayrılmaya karar verir. Ayrılık söz konusu olduğunda da danışmanlık, özellikle çocuklar için bu dönemin daha az yıpratıcı geçmesine yardımcı olabilir.

İlk görüşmeye kimler gelmeli?

Bu, yaşanan soruna bağlıdır. Çoğu zaman ilk görüşmeye başvuran kişi ya da eşler gelir; kimlerin sonraki görüşmelere katılacağı ilk görüşmede birlikte planlanır. Emin değilseniz randevu alırken bunu sormanız yeterlidir.

Bu yazı tanı ve tedavinin yerini tutmaz.