Aile Danışmanının Görev ve Sorumlulukları Nedir?

Aile danışmanı görevleri nelerdir? Güncel — 7 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete: Bu yazıdaki görev ve sorumluluklar, 7 Kasım 2026 tarihli ve 33423 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği esas alınarak güncellenmiştir.

Aile danışmanının temel görevi, aile üyelerinin yaşadıkları sorunu birlikte anlamalarına, birbirlerini dinlemelerine ve kendi kararlarını verebilmelerine destek olacak güvenli bir görüşme ortamı kurmaktır. Yönetmeliğe göre aile danışmanı görevleri şunlardır: hizmetleri etik ilkelerle yürütmek, kayıt ve raporlamayı gizlilik ilkelerine göre yapmak, gerektiğinde danışanı ilgili kurum ve kuruluşa yönlendirmek, denetimde bilgi ve belge sunmak ve merkezin ücretsiz danışmanlık yükümlülüğüne katkı sağlamak (m.18). Bu, her görüşmenin ücretsiz olduğu anlamına gelmez: merkezler kapasitelerinin yüzde üçü kadar görüşmeyi ücretsiz sunar ve yararlanıcıları il müdürlüğü belirler (m.21); koşulları öğrenmek için ilinizdeki il müdürlüğüne başvurulur. Aile adına karar veren kişi değil, ailenin kendi yoluna eşlik eden bir profesyoneldir.

Aşağıda önce yönetmelikteki resmî tanımı ve aile danışmanı görevleri listesini, ardından bu görevlerin görüşme odasında nasıl karşılık bulduğunu, etik sorumlulukları ve danışmanın görevinin nerede bittiğini ele alıyoruz.

Yönetmeliğe göre aile danışmanı kimdir?

Yönetmelikte aile danışmanı, merkezde danışmanlık hizmetlerini yürütmek üzere görevlendirilen ve çalışma izin belgesi düzenlenmiş personeldir (m.4). Aile danışmanlığı ise aileyi bir bütün olarak ele alan, aile sistemini ve sosyal çevreyi değerlendiren, koruyucu, önleyici, geliştirici ve güçlendirici bir danışmanlık hizmetidir. Tanımın ayrıntısı için aile danışmanlığı nedir yazısına göz atabilirsiniz.

Aile danışmanında aranan nitelikler m.17’de sayılır: T.C. vatandaşı olmak, medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmak, belirli suçlardan mahkûm olmamak ve iki eğitim yolundan birini tamamlamış olmak. Birinci yol; psikoloji, rehberlik ve psikolojik danışmanlık, sosyal hizmet, tıp veya çocuk gelişimi lisansının ardından aile danışmanlığı, klinik psikoloji ya da rehberlik ve psikolojik danışmanlık alanlarında yüksek lisans veya doktoradır. İkinci yol, ruh sağlığı ve hastalıkları ya da çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları alanında tıpta uzmanlıktır. Merkez açma ve çalışma izni süreçlerini madde madde görmek için aile danışmanlık merkezi nasıl açılır rehberine bakabilirsiniz.

Kısaca: aile danışmanı görevleri, önce kimin aile danışmanı sayıldığına bağlıdır: yönetmelikte bu kişi, merkezde danışmanlık hizmetlerini yürütmek üzere görevlendirilen ve çalışma izin belgesi düzenlenmiş personeldir (m.4).

Aile danışmanı görevleri yönetmelikte nasıl sayılır? (m.18)

• Etik ilkelere uymak: Hizmetler etik ilkelerle yürütülür.
• Kayıt ve raporlama yapmak: Kayıtlar gizlilik ilkelerine göre tutulur ve raporlanır.
• Yönlendirmek: Gerektiğinde danışan ilgili kurum ve kuruluşa yönlendirilir.
• Denetime yardımcı olmak: Denetimde istenen bilgi ve belgeler sunulur.
• Ücretsiz hizmete katkı sağlamak: Merkezin ücretsiz danışmanlık yükümlülüğü (kapasitenin yüzde üçü) yerine getirilir.

Aile danışmanlarından biri sorumlu müdür olarak görevlendirilirse ek görevler de üstlenir: standartların izlenmesi, kayıt ve arşiv sisteminin yürütülmesi, ücretsiz hizmetin takibi, denetime yardım, üç aylık raporlar, il müdürlüğüyle yazışmalar ve çalışma gün ve saatlerinde merkezde bulunmak.

Kısaca: aile danışmanı görevleri m.18’de sayılır: etik ilkelere uymak, kayıt ve raporlamayı gizlilikle yapmak, gerektiğinde yönlendirmek, denetime yardımcı olmak ve ücretsiz hizmete katkı sağlamak.

Aile danışmanı görevleri kapsamında hangi konularda çalışılır?

Aile danışmanı, sorunu yalnızca tek bir kişide aramaz; aile ilişkilerini bireysel, sağlıkla ilgili ve çevresel etkenlerle birlikte değerlendirir. Bir çocuğun okulda zorlanması, eşler arasındaki soğukluk ya da geniş aileyle yaşanan gerilim çoğu zaman evdeki iletişim biçimleri, roller ve alışkanlıklarla bağlantılıdır. Yönetmelik, aile ve çiftlerle çalışma alanlarını şöyle sayar (m.19/4): iletişim becerileri, problem çözme ve karar alma, roller-sınırlar-sorumluluklar, çatışma çözme, aile yaşam döngüsüne uyum, anne baba olma becerileri ve boşanma sürecine uyum desteği.

Aile danışmanı görevleri arasında ailenin güçlü yanlarını görünür kılmak da vardır. Zor bir dönemde aileler çoğu zaman neyin hâlâ iyi gittiğini unutur; birlikte gülebildikleri anlar ya da zor bir dönemi daha önce nasıl atlattıkları, değişimin üzerine kurulacağı zemini oluşturur.

Kısaca: aile danışmanı görevleri görüşme odasında ailenin ilişkilerini birlikte anlamaya ve güçlü yanları görünür kılmaya dönüşür.

Görüşme sürecinde aile danışmanının sorumlulukları nelerdir?

Herkesi eşit şekilde dinlemek

Aile görüşmelerinde bazı üyeler kendini anlatmaya çalışırken bazıları konuşmakta zorlanabilir. Danışmanın ilk sorumluluğu, hiçbir üyenin sesinin bastırılmadığı bir düzen kurmaktır. Çocuklar ve daha az konuşan üyeler için özel özen gösterilir.

Durumu bütüncül değerlendirmek

İlk görüşmelerde ailenin yapısı, kimin kiminle yakın olduğu, tartışmaların nasıl başlayıp bittiği ve ailenin daha önce zorluklarla nasıl baş ettiği anlaşılmaya çalışılır.

Hedefleri aileyle birlikte belirlemek

Hedefleri danışman tek başına koymaz. “Evde daha az bağırmak” ya da “ödev saatinde kavga etmemek” gibi ailenin kendi diliyle ifade edilmiş somut hedefler süreci anlamlı kılar.

Yeni beceriler kazanmaya destek olmak

Duyguyu suçlamadan ifade etme, dinlediğini gösterme, sınır koyma ve anlaşmazlığı büyütmeden konuşma gibi becerilerin görüşmede denenmesine ve ev yaşamına taşınmasına yardımcı olunur.

İlerlemeyi birlikte gözden geçirmek

Süreç ilerledikçe neyin işe yaradığı, neyin değişmediği açıkça konuşulur. Örneğin “ödev saatinde sakin kalmak” hedefi evde denenir; sonraki görüşmede neyin kolaylaştırdığı, neyin zorladığı birlikte konuşulur ve gerekirse hedef ya da çalışma biçimi yeniden düzenlenir. Bu yaklaşımın görüşme odasındaki karşılığını merak ediyorsanız aile terapisi nasıl yapılır yazısı süreci adım adım anlatır.

Kısaca: aile danışmanı görevleri görüşme boyunca herkesi dinlemek, durumu bütüncül değerlendirmek, hedefleri aileyle birlikte belirlemek ve ilerlemeyi birlikte gözden geçirmek olarak özetlenebilir.

Aile danışmanının etik sorumlulukları nelerdir?

Aile danışmanlığı, insanların en mahrem konularını paylaştığı bir alandır; bu yüzden etik sorumluluklar mesleğin kendisi kadar önemlidir.

• Gizlilik: Görüşmede paylaşılanlar, yasal bildirim zorunluluğu olan durumlar dışında üçüncü kişilerle paylaşılmaz. Yönetmelik kişisel verilerin 6698 sayılı Kanun ve etik ilkelere göre korunmasını ister (m.28).
• Tarafsızlık: Danışman eşlerden birinin, ebeveynin ya da çocuğun avukatı gibi davranmaz.
• Güvenliği önceliklendirmek: Şiddet, istismar ya da ciddi risk içeren durumlarda öncelik aile üyelerinin güvenliğidir; ortak görüşme yerine farklı adımlar gerekebilir.
• Yetkinlik sınırlarını bilmek: Danışman, kendi alanı dışında kalan konularda aileyi uygun bir meslek elemanına yönlendirir.
• Kayıtların korunması: Yönetmelik her danışman için kayıt defteri, bilgilendirilmiş onam formları ve ücret belgeleri tutulmasını ister (m.28). Çevrim içi hizmette ses ve görüntü kaydı alınmaz; uçtan uca şifreli ve kişisel veri güvenliğini sağlayan bir platform kullanılır (m.19/7).
• Bilgilendirilmiş onam: Görüşmelerin nasıl yürüyeceği, kimlerin katılacağı ve kayıtların nasıl tutulacağı aileye önceden anlatılır.

Kısaca: aile danışmanı görevleri arasında gizlilik, tarafsızlık, güvenliği önceliklendirme ve yetkinlik sınırlarını bilme gibi etik sorumluluklar da yer alır.

Aile danışmanı görevleri arasında olmayan şeyler nelerdir?

Beklentileri doğru kurmak, süreçten verim almanın önemli bir parçasıdır. Aile danışmanının görevi olmayan bazı şeyler şunlardır:

• Eşlerden birine “haklısın” demek ya da kimin suçlu olduğuna karar vermek,
• aile adına boşanma, evlenme ya da taşınma gibi kararları vermek,
• ruhsal bozukluklara ilişkin tanı koymak ya da tedavi uygulamak; yönetmelik bu tür sağlık müdahalelerini merkez hizmetlerinin dışında bırakır (m.19/2),
• zekâ ve gelişim düzeyi gibi alanları değerlendirmek için test ya da ölçek uygulamak (m.19/2),
• ilaç önermek; bu, hekimlerin alanıdır,
• kısa sürede her sorunu ortadan kaldıracağına dair söz vermek.

Aile danışmanı yol gösterir, soruları netleştirir ve seçenekleri görünür kılar; kararı aile verir. Bazen asıl ihtiyacın aile görüşmesi değil çift görüşmesi ya da bireysel çalışma olduğu ortaya çıkar. Bu ayrımı aile danışmanlığı mı, çift terapisi mi yazısında ele aldık. Merkezdeki aile danışmanlığı ile psikoterapi arasındaki fark ise tanım yazımızda yargısız bir dille anlatılıyor.

Kısaca: aile danışmanı görevleri, ruhsal bozukluklara ilişkin tanı ve tedavi ile zekâ ya da gelişim testi uygulamayı kapsamaz (m.19/2); karar verme de ailede kalır.

Ailenin kendi payına düşen sorumluluklar nelerdir?

Danışmanlık tek taraflı bir hizmet değildir; süreç, aile üyelerinin katılımıyla anlam kazanır. Aile danışmanı görevleri bu yüzden ailenin katkısıyla tamamlanır.

• Görüşmelere düzenli katılmak, katılamayacaksa önceden haber vermek,
• duygu ve düşünceleri olabildiğince açık paylaşmak,
• görüşmede konuşulanları evde denemeye istekli olmak,
• değişimin zaman aldığını kabul etmek ve küçük adımları da fark etmek.

Görüşmeler arasında yaşanan önemli bir gelişmeyi, örneğin yeni bir tartışmayı ya da beklenmedik bir yakınlaşmayı bir sonraki görüşmeye taşımak süreci besler. Danışman aileyi yalnızca görüşme saatinde görür; evde olup bitenleri en iyi bilenler aile üyeleridir.

Kısaca: aile danışmanı görevleri tek taraflı yürümez; düzenli katılım ve açık paylaşım sürece katkı sağlar.

Doğru aile danışmanını nasıl seçebilirsiniz?

Yönetmelik, merkezlerin bekleme alanında açılış izin belgesi, ilde belirlenen taban ücretleri gösteren belge ve aile danışmanlarının çalışma izin belgelerinin kolay okunur biçimde asılmasını ister; şikâyetlerin il müdürlüğüne iletilebileceği adres ya da telefon bilgisi de burada yer alır (m.12). Bir merkezden hizmet alacaksanız bu belgeleri sormak ve görmek hakkınızdır. Ayrıca danışmanın eğitim geçmişini, gizlilik konusundaki tutumunu ve ilk görüşmede kendinizi ne kadar rahat hissettiğinizi göz önünde bulundurabilirsiniz. Soru sormaktan çekinmeyin; iyi bir uzman süreci nasıl yürüttüğünü açıkça anlatır.

İlk görüşmede şu soruları sorabilirsiniz: “Bireysel görüşmede anlattıklarım ortak görüşmede nasıl ele alınır?” (gizlilik), “Hedeflerimize yaklaşıp yaklaşmadığımızı nasıl değerlendireceğiz?” (ilerleme), “Bu konu sizin hizmet çerçevenizde mi, yoksa başka bir uzmana mı yönlendirilmeliyim?” (yetkinlik sınırı).

Psikoterapist Mehmet Ulubey’in ofisinde aile ve çift görüşmeleri Adana Çukurova’da yüz yüze, Türkiye genelinde ve yurt dışında online olarak planlanır. Ayrıntılar için aile görüşmeleri için randevu sayfasını inceleyebilir, randevu sayfasından başvurabilir ya da 0543 108 25 76 numarasını arayabilirsiniz; genel bilgi için mehmetulubey.com adresine bakabilirsiniz. Bu yazı, hiçbir kurumun yönetmeliğe tabi olup olmadığı konusunda hukuki değerlendirme içermez.

Kısaca: aile danışmanı görevleri hakkında bilgi sahibi olmak, doğru soruları sormayı ve beklentiyi doğru kurmayı kolaylaştırır.

Sık Sorulan Sorular

Aile danışmanı görevleri hakkında en sık sorulan sorular aşağıda kısa yanıtlarla toplanmıştır.

Aile danışmanı görevleri aile terapistiyle aynı mıdır?

Günlük dilde çoğu zaman birbirinin yerine kullanılsalar da eğitim geçmişi ve çalışma biçimi kişiden kişiye değişebilir. Yönetmelikte “aile danışmanı”, merkezde çalışma izin belgesi düzenlenmiş personeli ifade eden bir tanımdır (m.4). Danışmanın aile ve çift çalışmaları konusundaki eğitimini ilk görüşmede sormanız son derece doğaldır.

Aile danışmanı görevleri arasında çocukla ayrıca görüşme var mı?

Duruma göre evet. Bazı görüşmeler tüm aileyle, bazıları yalnızca ebeveynlerle ya da çocukla yapılabilir. Bu planlama çocuğun yaşı ve ailenin ihtiyacı gözetilerek birlikte yapılır.

Görüşmede anlattıklarım eşime ya da ailemin diğer üyelerine aktarılır mı?

Gizliliğin nasıl işleyeceği sürecin başında konuşulur. Bireysel görüşmede paylaşılan bir bilginin ortak görüşmeye taşınıp taşınmayacağı konusunda danışman açık bir çerçeve sunar ve güvenlik riski olmayan durumlarda bu çerçeveye uyar.

Aile danışmanı görevleri ruhsal bir rahatsızlığın tedavisini kapsar mı?

Hayır. Yönetmelik, merkezlerde uluslararası hastalık sınıflamalarındaki ruhsal bozukluklarla ilgili tanı ve tedavi süreçlerini kapsayan sağlık müdahalesi yapılmasına izin vermez (m.19/2). Hekim değerlendirmesi gerektiren bir durum varsa aile danışmanı ilgili kuruma yönlendirir (m.18).

Aile danışmanlığı kaç görüşme sürer?

Bunun tek bir cevabı yoktur. Sorunun niteliği, ailenin hedefleri ve görüşmelere katılım gibi etkenlere göre süre değişir. İlerleme düzenli aralıklarla birlikte değerlendirilir.

Ailenin tamamı katılmak istemezse ne olur?

Süreç, katılmaya istekli üyelerle başlayabilir. Bir kişinin değişmesi bile aile içindeki etkileşimi etkileyebilir; diğer üyeler zamanla sürece dahil olabilir.

Aile danışmanı görüşmeleri çevrim içi yapabilir mi?

Yönetmelik buna izin verir; ancak hizmet merkezin bulunduğu adreste ve çalışma saatleri içinde sunulur, ses ve görüntü kaydı alınmaz ve 6698 sayılı Kanun’a uyumlu, uçtan uca şifreli bir platform kullanılır (m.19/7).

Bu rehber, Özel Psamer Aile Danışmanlık Merkezi’nin kurucusu Aile Danışmanı Mehmet Ulubey tarafından hazırlanmıştır. Hukuki danışmanlık değildir; başvuru öncesinde ilinizdeki Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’nden güncel bilgi alınız.

Bu yazı tanı ve tedavinin yerini tutmaz.