İngiltere – Haringey Türk Psikolog Hizmeti

Haringey’de yaşayan Türkçe konuşan kişiler, Psikoterapist ve Psikolojik Danışman Mehmet Ulubey ile görüntülü bağlantı üzerinden Türkçe psikoterapi desteği alabilir. Görüşmeler tamamen çevrimiçi yürütülür; Haringey’de bir ofis ya da merkez yoktur, yüz yüze çalışma yalnızca Adana/Çukurova’da yapılır. Randevu için randevu sayfasından talebinizi iletebilir ya da 0543 108 25 76 numarasını arayabilirsiniz.

Burada doğmuş olmakla sonradan gelmiş olmak neyi değiştirir?

İkisinin gündemi büyük ölçüde farklıdır. Sonradan taşınmış biri için mesele çoğunlukla yeni bir düzen kurmaktır: iş bulmak, resmî işleri yürütmek, dili kullanmaya alışmak, geride bıraktığı bağların yokluğuna alışmak. Burada doğup büyümüş biri içinse dil bir engel değildir; asıl zorluk, iki farklı beklenti dünyasını aynı anda taşımaktır.

Evde geçerli olan ölçüyle dışarıda geçerli olan ölçü her zaman örtüşmez. Aile “bizden biri gibi kal” derken, okul ve iş çevresi “buraya uy” der. Kişi bu iki sesin ortasında kendi tercihini fark etmekte zorlanabilir, çünkü her seçim bir tarafı üzme riski taşıyor gibi görünür. Görüşmede bu sıkışma kimseyi haksız çıkarmadan ele alınır.

Kuşaklar arasındaki mesafe evde nasıl görünür hâle geliyor?

Çoğunlukla dille başlar. Anne baba Türkçe konuşurken çocuk İngilizce cevap verir; bir süre sonra iki taraf da anlatmak istediğinin tam karşılığını bulamaz. Sofrada geçen sıradan bir konuşma, yüzeyde kalır. Duygusal konular ise hiç açılmaz, çünkü açılmaya çalışıldığında kelimeler yetmez.

Sonra beklenti farkı gelir. Yaşlı kuşak için saygı, çoğu zaman itiraz etmemekle ölçülür. Genç kuşak içinse itiraz edebilmek, ilişkinin sağlıklı olduğunun göstergesidir. İki taraf da aynı şeyi ister — yakınlık — ama bunun nasıl gösterileceği konusunda ayrı diller konuşur. Bu ayrımın görünür kılınması, çoğu evde gerginliğin tonunu değiştirir.

İki kuşak arasındaki gerginlik evde nasıl yumuşatılabilir?

Ortak bir dil bulmaya çalışarak — kelime anlamında değil, karşılıklı beklentiyi anlama anlamında. Aşağıdaki başlıklar, görüşmelerde en sık üzerinde çalışılan noktalar:

• Tartışmaların hangi cümleyle başladığını fark etmek; çoğu kavga konunun kendisinden değil, açılış cümlesinden büyür
• “Sen hep böylesin” gibi genellemeler yerine o ana ait somut bir şeyi söylemeyi denemek
• Genç tarafın itirazını saygısızlık değil, kendi alanını kurma çabası olarak okuyabilmek
• Büyük kuşağın endişesinin arkasındaki göç deneyimini ve kaybetme korkusunu görebilmek
• Her konuşmanın bir sonuca bağlanması gerekmediğini kabul etmek

Bu maddeler tek başına okunduğunda basit görünür, ama evin içinde uygulamak zordur; çünkü herkesin tepkisi yılların alışkanlığıyla yerleşmiştir. Görüşmelerde bu alışkanlıklar yavaş yavaş, kimseyi suçlamadan çalışılır.

Ana dilde görüşmek ikinci kuşak için de anlamlı mı?

Çoğu zaman evet, ama farklı bir nedenle. Burada doğmuş biri kendini İngilizceyle rahatça anlatır; yine de ailesine dair anlattığı şeylerin bir kısmı Türkçede kurulmuştur. Annenin kullandığı bir deyim, babanın sustuğu bir an, akrabalar arasında dolaşan bir cümle — bunların ağırlığı çeviriyle taşınamaz.

Ayrıca bazı kişiler için ana dilde konuşmak, üzerinde pek düşünmedikleri bir bağa yeniden yaklaşmak anlamına gelir. Görüşmenin dilini siz seçersiniz; iki dil arasında gidip gelmek de mümkündür. Amaç, sizin en az zorlanarak anlatabileceğiniz zemini kurmaktır.

Kimlik sorusu bir sorun mudur?

Kendi başına değildir. “Ne kadar buralıyım, ne kadar oralıyım” sorusu göç deneyiminin doğal bir parçasıdır ve çoğu kişi bunu hayatın farklı dönemlerinde yeniden sorar. Sorun, bu sorunun kişiyi sürekli bir yetersizlik duygusuna götürmesi hâlinde başlar: hiçbir yere tam ait olamama, her ortamda kendini biraz fazla açıklamak zorunda hissetme, iki tarafa da eksik görünme.

Terapide bu hâl bir arıza gibi ele alınmaz. Hangi durumlarda ağırlaştığı, kimin bakışıyla tetiklendiği ve kişinin hangi ortamda kendini bütün hissettiği konuşulur. Kimseden bir tarafı seçmesi ya da bir tarafı bırakması istenmez. Kişisel çalışmanın nasıl ilerlediğini bireysel danışmanlık sayfasından okuyabilirsiniz.

Geri dönme düşüncesiyle nasıl çalışılır?

Karar verdirilerek değil, kararın hangi ihtiyaçtan doğduğu açılarak. “Dönsem mi” sorusu bazen gerçekten taşınmayla ilgilidir; bazen de burada kurulamayan bir yakınlığın ya da çözülmemiş bir yorgunluğun kılığıdır. Bu ayrımı yapmadan verilen kararlar, sonrasında aynı hislerin başka bir ülkede tekrar etmesine yol açabilir.

Görüşmede sorulan şeyler somuttur: dönmeyi düşündüğünüzde aklınıza ilk ne geliyor, kalmayı düşündüğünüzde ne geliyor, kimlerin tepkisini hesaba katıyorsunuz, hangisinde kendinizi daha çok kendiniz gibi hissediyorsunuz. Bunların cevapları biriktikçe karar da kendi biçimini alır.

Yalnızlık ve aidiyet duygusu üzerinde nasıl çalışılıyor?

Duygunun nerede ve kiminleyken ortaya çıktığı izlenerek. Kalabalık bir çevresi olan, işinde arkadaşları, mahallesinde tanıdıkları bulunan biri de kendini yalnız hissedebilir. Bu çelişkili görünen hâl, çoğu zaman görülmemekle ilgilidir: kişi çevresindekilere kendi hikâyesinin bütününü anlatamadığını, herkesin onun yalnızca bir parçasını tanıdığını hisseder.

Göç deneyiminde bu hissi keskinleştiren birkaç şey var. Türkiye’de kalanlar “artık oralı oldun” der, buradakilerle paylaşılan geçmiş kısadır. İki tarafta da tam anlatılamayan bir hikâye birikir. Görüşmede bu hikâyenin bütün hâlinde anlatılabileceği bir alan açılır; çoğu kişi için değişimin ilk adımı da budur.

Haringey’den görüşmeler pratikte nasıl yürüyor?

1. İlk adım: Telefon ya da iletişim sayfası üzerinden talebinizi iletirsiniz.
2. Saat: Türkiye ile aranızdaki fark gözetilerek gününüze uyan bir aralık seçilir.
3. Görüşme: Görüntülü bağlantı üzerinden yapılır; ortalama bir saat sürer.
4. Devam: Ne sıklıkla görüşüleceği birlikte belirlenir ve süreç içinde yeniden değerlendirilir.

Çevrimiçi çalışmanın gerektirdiği tek şey, görüşme saatinde yalnız kalabileceğiniz bir oda ve düzgün bir bağlantı. Ücretlerle ilgili güncel bilgi ücretler sayfasında yer alıyor.

Sık Sorulan Sorular

Türkçem iyi değil, görüşmeyi yürütebilir miyim?

Evet. Kelime ararken zorlanmanız görüşmeyi aksatmaz; gerektiğinde İngilizce bir ifade kullanmanız da mümkün. Önemli olan anlatabilmeniz, kusursuz konuşmanız değil. Pek çok kişi birkaç görüşmeden sonra Türkçe anlatmanın kendisine beklediğinden daha kolay geldiğini söylüyor.

Ailemle yaşadığım sorunu konuşmak onlara ihanet gibi mi olur?

Hayır. Terapide amaç aileyi suçlamak değil, sizin taşıdığınız yükü anlaşılır kılmaktır. Anne babanın kendi koşulları ve kendi göç hikâyesi de bu tablonun parçasıdır ve çoğu görüşmede bu da konuşulur. Anlatmak, bağı koparan değil çoğu zaman yumuşatan bir şeydir.

Anne babam da katılabilir mi?

İhtiyaca göre mümkün. Bazı durumlarda aile bireylerinin birlikte katıldığı görüşmeler yararlı olur; bazılarında ise önce kişinin tek başına çalışması daha uygun düşer. Bu, ilk görüşmelerde birlikte değerlendirilir. Aile odaklı çalışmayla ilgili bilgi aile danışmanlığı sayfasında yer alıyor.

Görüşme saatinde evde kimse olmazsa daha mı iyi?

Genellikle evet, çünkü duyulma endişesi konuşmayı kısıtlar. Bu mümkün değilse kulaklık kullanmak işe yarıyor. Görüşmeler kayda alınmaz ve konuşulanlar kimseyle paylaşılmaz.

Kaç görüşme sonra fark hissedilir?

Kişiye ve konuya göre değişir; baştan bir süre söylemek doğru olmaz. Bazı kişiler ilk görüşmelerde anlatmanın kendisinden rahatlama duyar, kimisi için değişim daha yavaş ilerler. Süreç boyunca nerede durulduğu birlikte gözden geçirilir.

Türkiye’ye gittiğimde yüz yüze görüşebilir miyim?

Adana/Çukurova’da bulunduğunuz bir dönemde önceden gün belirleyerek yüz yüze görüşmek mümkün. Bunun dışındaki görüşmeler görüntülü devam eder; iki biçim arasında geçiş yapılması sürecin bütünlüğünü bozmaz.

Çocuklarım burada büyüyor, onlar için ayrı bir destek gerekir mi?

Her durumda gerekmez. Çocukların çoğu iki dilli ve iki kültürlü düzeni kendi hızında kurar. Ancak okulda ya da evde belirgin bir zorlanma sürüyorsa, yaşa uygun bir çerçevede destek almak yararlı olabilir. Bunun gerekip gerekmediği de yine bir görüşmede birlikte değerlendirilebilir.

Görüşmeler hangi araçlarla yapılıyor?

Görüntülü görüşmeye imkân veren yaygın uygulamalar kullanılıyor; hangisinin size uygun olduğu randevu sırasında konuşuluyor. Ek bir program kurmanız ya da teknik bir hazırlık yapmanız çoğunlukla gerekmiyor. İhtiyacınız olan tek şey düzgün bir internet bağlantısı.

İki kuşağın, iki dilin ve iki beklentinin arasında durmak yorucu olabilir; ama bu durum tek başına çözülmesi gereken bir mesele değildir. Size uyan bir gün ve saati iletmeniz, konuşmaya başlamak için yeterli.

Bu yazı tanı ve tedavinin yerini tutmaz.