Cinsel Sapkınlık Parafili Nedir?

Kısa cevap: Halk arasında “cinsel sapkınlık” denen durumun klinik adı parafilidir. Parafili, kişinin alışılmışın dışındaki nesne, durum ya da davranışlara yoğun ve süreklilik gösteren cinsel ilgi duymasıdır. Ancak her sıra dışı cinsel ilgi bir bozukluk değildir. Bir durumun “bozukluk” sayılması için kişiye belirgin sıkıntı vermesi, yaşamını bozması ya da başkalarına zarar verme veya zarar verme riski taşıması gerekir.

Cinsel sapkınlık (parafili) ne demektir?

Halk dilinde cinsel sapkınlık olarak bilinen parafili, psikiyatride tanı koymak için kullanılan DSM kılavuzunda tanımlanmıştır. Bu kılavuzun güncel sürümü, “parafili” ile “parafilik bozukluk” arasında önemli bir ayrım yapar. Parafili, alışılmışın dışındaki bir cinsel ilginin varlığını anlatır. Parafilik bozukluk ise bu ilginin kişiye ciddi sıkıntı vermesi, günlük yaşamını bozması ya da başkalarının rızası olmadan onlara yönelmesi durumudur.

Bu ayrım önemlidir; çünkü “sapkınlık” kelimesi çoğu zaman utanç ve damgalama taşır. Kendisinde alışılmadık bir cinsel ilgi fark eden pek çok kişi, yaşadığını kimseyle konuşamaz ve yalnızlaşır. Oysa doğru bilgi ve yargısız bir ortam, kişinin kendini anlamasının ilk adımıdır.

Parafilik bozukluklar hangi başlıklarda ele alınır?

DSM kılavuzunda sıra dışı cinsel yönelimler 8 başlık altında toplanmıştır:

• Fetişizm: Cinsel uyarılmanın cansız nesnelere ya da genellikle cinsel olmayan bir beden bölgesine yoğun biçimde bağlanması. Ayrıntılar için fetişizm bozukluğu nedir yazısına bakabilirsiniz.
• Transvestik bozukluk: Karşı cinse ait giysileri giymenin cinsel uyarılmayla bağlantılı olması ve sıkıntı yaratması.
• Röntgencilik (vöyerizm): Habersiz kişileri izlemeye yönelik cinsel ilgi.
• Teşhircilik: Cinsel organlarını habersiz kişilere gösterme dürtüsü.
• Frotteurizm (sürtünme): Rızası olmayan kişilere dokunma ya da sürtünme dürtüsü.
• Pedofili: Çocuklara yönelik cinsel ilgi.
• Mazoşizm: Acı çekme ya da aşağılanma ile ilişkili cinsel uyarılma.
• Sadizm: Başkasının acı çekmesiyle ilişkili cinsel uyarılma.

Her sıra dışı cinsel ilgi bir bozukluk mudur?

Hayır. Son yıllarda yapılan bazı klinik çalışmalar, kılavuzlarda parafili olarak tanımlanan bazı cinsel istek ve dürtülerin, aslında toplumda sanıldığından daha yaygın biçimde fantezi düzeyinde yaşandığını düşündürmektedir. Yani birçok insan, zaman zaman alışılmışın dışında düşünceler ya da fanteziler yaşayabilir; bu tek başına bir bozukluk anlamına gelmez.

Belirleyici olan şu sorulardır: Bu ilgi kişiye ya da ilişkisine sıkıntı veriyor mu? Kişi bu dürtüyü kontrol etmekte zorlanıyor mu? İlgi, rızası olmayan ya da rıza veremeyecek kişilere mi yöneliyor? Rıza içeren, iki yetişkin arasında karşılıklı kabul gören ve kimseye zarar vermeyen bir ilgi ile başkasının sınırlarını ihlal eden bir davranış aynı şey değildir.

Hangi durumlar mutlaka ciddiye alınmalıdır?

Röntgencilik, teşhircilik ve frotteurizm gibi davranışlar, eyleme dönüştüğünde başkalarının rızasını ve güvenliğini ihlal eder. Pedofili ve zoofili (hayvanlara yönelik cinsel ilgi) ise hiçbir koşulda olağan bir ilgi olarak görülemez. Bir çocuğa ya da hayvana yönelik her türlü cinsel davranış ağır bir zarar ve suçtur.

Böyle düşünce ya da dürtüleri olduğunu fark eden ve henüz eyleme geçmemiş bir kişinin, gecikmeden bir ruh sağlığı uzmanına başvurması çok önemlidir. Bu tür durumlarda psikiyatri değerlendirmesi de gerekebilir; aradaki farkı merak ediyorsanız psikolog ile psikiyatrist arasındaki farklar yazısına bakabilirsiniz. Bir çocuğun tehlikede olduğunu düşünüyorsanız vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayın.

Parafilide psikoterapi nasıl yardımcı olur?

Cinsel sapkınlık olarak adlandırılan durumlarda psikoterapi, kişinin bu ilginin ne zaman ve nasıl ortaya çıktığını anlamasına, dürtüyle ilişkili düşünce ve duyguları fark etmesine ve davranışı yönetme becerisi geliştirmesine yardımcı olur. Utanç, suçluluk, kaygı ya da ilişki sorunları gibi eşlik eden güçlükler de terapide ele alınır.

Sürecin nasıl ilerleyeceği ve ne kadar süreceği kişiden kişiye değişir. Gerekli görüldüğünde psikiyatri desteğiyle birlikte yürütülür. Hizmet hakkında ayrıntılı bilgi için cinsel terapi sayfasına bakabilirsiniz. Görüşmeler Adana’da yüz yüze ya da online terapi olarak yapılabilir.

Sık Sorulan Sorular

Parafili ile parafilik bozukluk aynı şey midir?

Hayır. Parafili, alışılmışın dışındaki bir cinsel ilginin varlığını anlatır. Parafilik bozukluk ise bu ilginin kişiye belirgin sıkıntı vermesi, yaşamını bozması ya da başkalarına zarar verme riski taşıması durumunda söz konusudur.

Alışılmadık bir fantezim varsa bende sorun var demektir?

Tek başına bir fantezi, bozukluk anlamına gelmez. Ancak bu düşünceler size sıkıntı veriyorsa, kontrol etmekte zorlanıyorsanız ya da rızası olmayan birine yöneliyorsa bir uzmanla konuşmanız yerinde olur.

Parafilik bozukluk tedavi edilebilir mi?

Psikoterapi, kişinin dürtülerini anlamasına ve davranışlarını yönetmesine yardımcı olabilir; gerektiğinde psikiyatri desteği de eklenir. Sürecin seyri kişiye göre değişir; bu yüzden önce ayrıntılı bir değerlendirme yapılır.

Görüşmede anlattıklarım gizli kalır mı?

Görüşmelerde paylaşılanlar mesleki gizlilik ilkeleri çerçevesinde korunur. Bununla birlikte bir çocuğun ya da başka birinin ciddi tehlike altında olduğu durumlar, yasal yükümlülükler nedeniyle bu ilkenin istisnalarıdır.

Konuşmak için ilk adımı atın

Kendinizde fark ettiğiniz ve sizi zorlayan bir cinsel ilgi ya da dürtü hakkında konuşmak kolay değildir. İlk görüşmede yaşadıklarınızı yargısız bir ortamda dinler, size uygun yolu birlikte değerlendiririz. Görüşme planlamak için WhatsApp’tan yazabilir ya da 0543 108 25 76 numaralı telefonu arayabilirsiniz.

Sizler de psikoterapi desteği almak isterseniz Psikoterapist ve Psikolojik Danışman Mehmet Ulubey ile iletişime geçebilirsiniz.

Bu yazı tanı ve tedavinin yerini tutmaz.