Kadınlardaki Üriner İnkontinans Ve Cinselliği

Üriner İnkontinans Nedir?

Çok ve sık şekilde doğum yapan kadınlarda pelvik destek yapıların gevşemesine bağlı olarak; kadın sağlığını fiziksel, ekonomik, sosyal, tıbbi ve psikolojik anlamda ciddi olarak etkileyen üriner inkontinans sorunu meydana gelir. Uluslararası Kontinans Derneği üriner kontinansı (Üİ); hijyenik ve sosyal sorunlara yol açan ve istemsiz idrar kaçırma sorunu olarak tanımlamıştır. 

Üriner inkontinans, kişinin yaşamını tehdit eden bir durum olmasa da utanma duygusundan depresyona kadar birçok psikolojik soruna yol açar. Bunların sonucunda özgüven azalmasına, sosyal izolasyona ve yaşam kalitesinin bozulmasına sebep olur. Üİ, nedenlerine bağlı olarak kendi arasında ayrılır.

• Stres İÜ: Gülme, hapşırma, öksürme, egzersiz yapma ve yürüme gibi karın içi basıncı artıran eylemler sırasında istemsiz idrar kaçırma olayıdır. Üİ’ ler arasında en yaygın görülen tiptir ve yaygınlığı %50-70 aralığındadır.
• Refleks/Acil İÜ: Kişinin sıkışma hissinden hemen önce ya da sıkışma hissiyle birlikte oluşan idrar kaybıdır. Üİ hastalığı olan hastaların %20-30′ unda görülmektedir.
• Karma Tip Üİ: Stres İÜ ve refleks İÜ’ nün her ikisinin de birlikte görüldüğü tiptir. Hastalığa sahip kişilerin %25-35′ inde görülmektedir.
• Postüral Üİ: Vücuttaki pozisyon değişikliğine (oturma, uzanma) bağlı olarak gelişen tiptir.
• Noktürnal Üİ: Gece uykusu esnasında farkında olmaksızın gelişen idrar kaçırma olayıdır.
• Bilinçsiz Üİ: Bu tipte kişi idrar kaçırdığının farkında değildir.
• Koital Üİ: Koitus esnasında meydana gelen idrar kaçırma olayıdır. Penetrasyon sırasında veya orgazm sırasında oluşacağından olayı kendi içerisinde ikiye ayrılır.

“Cinsel Sağlık Eğitimi Nedir? Neden Önemlidir?” adlı yazıyı okumak için tıklayınız.

Üriner İnkontinans Yaygınlığı

Üriner inkontinans yaşla beraber artan ve her yaş grubundan insanı kapsayan bir sorun olmakla birlikte özellikle kadınları etkileyen bir sorundur. Kadınlarda erkeklere oranla 2-5 kat daha fazla görülür. Genel olarak kadınlardaki yaygınlığın %4.8-58.4 aralığında görülür ancak kesin bir değer yoktur. Bir araştırmada 30 ve 60 yaş arasındaki kadınların %29, 30 yaş altındaki kadınların ise %16’sında görülmektedir.

Menopoz dönemindeki kadınların yaygınlığına bakacak olursak kadınların %56’sında ara sıra, %37’sinde sürekli idrar kaçırma deneyimledikleri bulunmuştur. 20 yaş üzerindeki kadınlarda yapılan araştırmada ise bu yaygınlık %26 olarak hesaplanmıştır.

Üriner İnkontinans Risk Faktörleri

• Yaş
• Cinsiyet ve ırk
• Gebelik ve doğum
• Menopoz
• Histerektomi
• Şişmanlık ve obezite
• Konstipasyon (Kabızlık)
• Sigara, alkol ve kafein

Üriner İnkontinansı Olan Kadınlarda Cinsellik

Cinsellik, bireylerin hem psikolojik hem bedensel kalıtımıyla gerçekleşen doyuma ve üremeye yönelik yaşantıları barındırır. Kadının cinsel uyarımında, cinsel cevabı ve doyumunda pelvik taban kaslarının çok önemli görevleri bulunmaktadır. Bu kasların istemli kasılmaları, kadının ve erkek partnerinin orgazmına katkı sağlamaktadır. Bu sayede orgazmın şiddeti artar ve vajinal kavrama sırasında motor yanıt ayarlanmasını sağlar. Bu kasların hipertonik olması ve istemsiz kasılmaları vajinismusun veya disparoni ve diğer seksüel ağrıların da gelişmesini sağlamaktadır. Hipotonik olması ise vajinal hissin azalmasına, koital anorgazmiye ve cinsel ilişki veya orgazm sırasında idrar kaçırma durumuna yol açar.

Kadın cinsel işlev bozukluğuna neden olan risk faktörleri arasında ilk sıralarda Üİ bulunmaktadır. Yapılan araştırmalar üriner sistem belirtilerinin cinsellik sırasında ağrı ve uyarılma sorunlarına yol açtığını ve bundan dolayı da kadın cinsel işlev fonksiyonlarını olumsuz etkilediği bulunmuştur. 

İnkontinanslı kadınların %25’inin cinsel işlevlerinin etkilendiği, karma Üİ’ı olan kadınlarda depresyon skorunun daha yüksek olduğu ve inkontinans süresi arttıkça depresyon skorunun yükseldiği, yaşam kalitelerinin olumsuz yönde etkilendiği bulunmuştur.

“Partnerinizi Seks Yapmaya Nasıl İkna Edebilirsiniz?” yazıyı okumak için tıklayınız.

Bir araştırmaya göre inkontinans sorunu olmayan kadınların inkontinans sorunu olan kadınlara göre daha çok cinsel ilişkiye girdiği (%50-91) bulunmuştur. Bu sonuca göre intonkinansın cinsel istek üzerinde olumsuz etkisi olduğu, kadınların büyük çoğunluğunun bu rahatsızlık sebebi ile mahcubiyet hissettikleri ve beden imajlarındaki düşüklüğe neden olduğuna ulaşılır. Şiddetli Üİ yaşayan kadınlarda cinsel istek azlığı, cinsel ağrı bozuklukları ve vajinal kuruluk rahatsızlıkların daha sık görülmüştür. 

Üİ şikayeti olan kadınlar eşlerine bu sorunu fark ettirmemek için farklı yollar denemektedirler. Çoğu zaman kadında cinsel ilişkiyi erteleme davranışları görülmektedir. Hatta bu kadınlara yapılan Cinsel İşlev Ölçeği’ ndeki sonuçlarda belirgin bir düşüş vardır. Ancak tedavi sonrası bu düşüşün iyileştiği de belirgin olarak bulunmuştur.