Yaşlılarda Cinsellik Nasıl Olur?

Kısa yanıt: Yaşlılarda cinsellik vardır ve pek çok kişi için ileri yaşlarda da hayatın anlamlı bir parçası olmaya devam eder. Yaşla birlikte beden değişir; bu yüzden cinsellik çoğu zaman daha yavaş, daha az performans odaklı ve daha çok yakınlık, dokunma ve paylaşım üzerine kurulu bir hâl alır. Bedensel değişiklikler için hekime danışmak, utanç ve önyargılar için ise çift olarak konuşmak bu dönemi kolaylaştırabilir.

Belki yıllardır aynı yatağı paylaştığınız eşinizle aranızda, adı konmamış bir mesafe oluştu. Belki bir hastalık, bir ameliyat ya da menopoz sonrasında yakınlık kendiliğinden azaldı ve kimse bunu konuşmadı. Ya da “Bu yaşta böyle şeyler düşünülür mü?” diye kendinizi ayıplıyorsunuz. Bu sorular son derece insani. Bu yazı, ileri yaşta cinselliği utanç verici bir konu olmaktan çıkarıp sakin ve gerçekçi bir biçimde ele almayı amaçlıyor.

Yaşlılarda Cinsellik Gerçekten Devam Eder mi?

Evet. Toplumda yaygın olan “yaşlanınca cinsellik biter” inancı, pek çok insanın gerçek deneyimiyle örtüşmez. Cinsel istek ve yakınlık ihtiyacı yaşla birlikte biçim değiştirebilir, ancak ortadan kalkmak zorunda değildir. Bazı çiftler için bu dönem, iş ve çocuk sorumluluklarının azalmasıyla birlikte birbirine daha fazla zaman ayırabildikleri bir dönem olur.

İleri yaşta cinsellik yalnızca cinsel birleşmeden ibaret değildir. El ele tutuşmak, sarılmak, aynı yatakta uyumak, dokunmak ve birbirine şefkat göstermek de yakınlığın parçalarıdır. Bu nedenle “eskisi gibi değil” duygusu, cinselliğin bittiği anlamına değil, yeni bir biçim aldığı anlamına gelebilir. Önemli olan, iki tarafın da kendini rahat ve istenmiş hissetmesidir.

Bununla birlikte, ileri yaşta cinsel yaşamın hiç olmaması da bir sorun değildir. Bazı insanlar cinsellikten uzak bir yaşamda da huzurludur. Sorun, kişinin istediği hâlde bedensel, duygusal ya da toplumsal engeller yüzünden bunu yaşayamamasıdır.

Yaş İlerledikçe Bedende Neler Değişir?

Yaşlanmayla birlikte cinselliği etkileyebilecek bazı bedensel değişiklikler olur. Bunları bilmek, yaşananları “bende bir sorun var” diye değil, “bu dönemin bir parçası” diye görmeyi kolaylaştırabilir.

Kadınlarda

Menopoz sonrasında hormonal değişikliklere bağlı olarak vajinal kuruluk, cinsel ilişki sırasında ağrı ya da yanma ve uyarılmanın daha uzun sürmesi görülebilir. Cinsel istekte azalma da yaşanabilir. Bu değişikliklerin önemli bir kısmı için kadın doğum hekiminin önerebileceği seçenekler vardır. Menopozun cinsellikle ilişkisini Menopoz Cinselliği Bitirir mi? yazısında daha ayrıntılı bulabilirsiniz.

Erkeklerde

Erkeklerde sertleşmenin oluşması daha uzun sürebilir, sertlik derecesi değişebilir ve iki ilişki arasındaki dinlenme süresi uzayabilir. Bazı erkekler boşalma zamanında da değişiklik fark eder. Sertleşme güçlüğü kimi zaman kalp-damar hastalıkları ya da şeker hastalığı gibi durumların ilk işareti olabileceği için hekim değerlendirmesi önemlidir. Bu konularda Ereksiyon Bozukluğu ve Tedavisi ve Erken Boşalma Nedir? yazılarına göz atabilirsiniz.

Her iki cinsiyette

Kalp hastalıkları, yüksek tansiyon, şeker hastalığı, eklem ağrıları, prostat ya da jinekolojik ameliyatlar, kanser tedavileri ve kullanılan bazı ilaçlar cinsel isteği ve işlevi etkileyebilir. Yorgunluk, uyku sorunları ve hareket kısıtlılığı da yakınlığı zorlaştırabilir.

Hangi Durumlarda Hekime Danışmak Gerekir?

Bedensel değişikliklerin çoğu tıbbi olarak değerlendirilebilir ve ele alınabilir. Aşağıdaki durumlarda hekime danışmak önemlidir:

• Cinsel ilişki sırasında ağrı, yanma ya da kanama oluyorsa (kadın doğum hekimi),
• Sertleşme ya da boşalmada belirgin ve yeni başlayan bir değişiklik varsa (üroloji),
• Kalp hastalığı geçirdiyseniz ya da kalp ilacı kullanıyorsanız ve cinsel yaşamınızın güvenli olup olmadığını merak ediyorsanız (kardiyoloji ya da aile hekimi),
• Yeni bir ilaca başladıktan sonra cinsel istek ya da işlevde değişiklik fark ettiyseniz (ilacı yazan hekim).

Kullandığınız ilacı kendi başınıza bırakmayın ya da değiştirmeyin; bunu mutlaka hekiminizle konuşun. Reçetesiz cinsel güç ürünleri, özellikle kalp ve tansiyon ilacı kullananlarda ciddi riskler taşıyabilir. Cinsel etkinlik sırasında ya da sonrasında göğüs ağrısı, nefes darlığı veya baş dönmesi olursa vakit kaybetmeden 112’yi arayın.

Utanç ve Önyargılar İleri Yaşta Cinselliği Nasıl Etkiler?

İleri yaşta cinselliği en çok zorlayan şeylerden biri, bedensel değişikliklerden çok, bu konunun etrafındaki sessizliktir. “Bu yaşta ayıp olur”, “Torun sahibi birine yakışmaz”, “Menopozdan sonra kadın için bu iş biter” gibi düşünceler, kişinin kendi isteğini bastırmasına ve yardım istememesine yol açabilir.

Bu önyargılar özellikle kadınlar üzerinde ağır bir yük oluşturabilir. Beden imajındaki değişiklikler, kırışıklıklar, kilo değişimi ya da bir ameliyat sonrası bedende kalan izler, kişinin kendini çekici hissetmemesine neden olabilir. Erkekler ise sertleşmedeki değişiklikleri “erkekliğini kaybetmek” gibi yorumlayabilir ve yakınlıktan tümüyle uzaklaşabilir.

Eşini kaybetmiş ya da yeni bir ilişkiye başlamış ileri yaştaki kişiler için çevrenin, hatta yetişkin çocukların tepkisi de ayrı bir baskı kaynağı olabilir. Oysa yakınlık ve sevgi ihtiyacı yaşla sınırlı değildir. Bu duyguları yargılamadan konuşabileceğiniz bir alan bulmak, rahatlamanın ilk adımı olabilir.

Çiftler Bu Değişiklikleri Nasıl Konuşabilir?

Yıllarca birlikte yaşamış çiftler bile cinselliği konuşmakta zorlanabilir. Konuşulmayan değişiklikler ise genellikle yanlış yorumlanır: Biri “artık beni istemiyor” diye düşünürken diğeri “onu hayal kırıklığına uğratırım” korkusuyla geri çekiliyor olabilir.

Konuşmayı kolaylaştırabilecek birkaç öneri:

• Konuyu yatak odasında değil, sakin ve baş başa olduğunuz başka bir zamanda açın.
• Suçlayıcı değil, kendi duygunuzu anlatan cümleler kurun: “Seni özlüyorum” demek, “Artık hiç yakınlaşmıyoruz” demekten daha kolay karşılanır.
• Cinselliği yalnızca birleşmeye indirgemeyin; sarılmak, dokunmak ve birlikte zaman geçirmek de yakınlığın parçasıdır.
• Bedensel bir değişiklik varsa birlikte hekime gitmeyi düşünün; bu, sorunu ortak bir konu hâline getirir.
• Yeni şeyleri, daha uygun saatleri ya da daha rahat ortamları denemekten çekinmeyin.

Yakınlığa yeniden renk katmanın yollarını merak ediyorsanız Sekste Heyecanı Arttırmanın Yolları yazısı fikir verebilir.

Psikolojik Destek Ne Zaman Yardımcı Olabilir?

Bedensel nedenler hekim tarafından değerlendirildikten sonra bile isteksizlik, kaygı, utanç ya da çift arasındaki mesafe devam edebilir. Eşini kaybetmenin yarattığı yas, yeni bir ilişkiye başlarken yaşanan suçluluk duygusu, depresyon ya da uzun süredir konuşulmayan kırgınlıklar da cinselliği etkileyebilir. Bu durumlarda psikolojik destek, duyguları konuşulabilir hâle getirmeye ve çiftin yeniden yakınlaşmasına yardımcı olabilir.

Psikoterapist ve Psikolojik Danışman Mehmet Ulubey, Adana Çukurova’daki ofisinde yüz yüze, Türkiye genelinde ise online görüşmeler yapmaktadır. Seanslar yaklaşık 60 dakika sürer. Görüşmelere tek başınıza ya da eşinizle birlikte başlayabilirsiniz. Cinsel konulardaki çalışmalar için cinsel terapi hizmeti sayfasına, ilişkideki iletişim sorunları için çift danışmanlığı sayfasına bakabilirsiniz. Ücret bilgisi psikoterapi ücretleri sayfasındadır.

Sık Sorulan Sorular

Yaşlılarda cinsel istek tamamen biter mi?

Hayır, cinsel istek yaşla birlikte değişebilir ama tamamen bitmek zorunda değildir. Bazı kişilerde azalır, bazılarında ise biçim değiştirerek devam eder. İsteği etkileyen bedensel ya da duygusal bir neden varsa bunun değerlendirilmesi yararlı olur.

Kalp hastası olan biri cinsel ilişkiye girebilir mi?

Bu sorunun yanıtı kişinin sağlık durumuna göre değişir ve en doğru yanıtı hekiminiz verir. Kalp hastalığı geçirdiyseniz ya da kalp ilacı kullanıyorsanız cinsel yaşamınız hakkında hekiminize danışmaktan çekinmeyin. Cinsel etkinlik sırasında göğüs ağrısı olursa 112’yi arayın.

Menopozdan sonra ilişki sırasında ağrı olması normal mi?

Menopoz sonrasında vajinal kuruluğa bağlı ağrı yaşanabilir, ancak bu katlanılması gereken bir durum değildir. Ağrı, yanma ya da kanama varsa kadın doğum hekimine başvurmak gerekir. Hekimin önerebileceği seçenekler çoğu zaman rahatlama sağlayabilir.

Eşimi kaybettikten sonra yeni bir ilişki istemem yanlış mı?

Hayır. Yakınlık ve sevgi ihtiyacı yaşla ya da kayıpla ortadan kalkmaz. Yeni bir ilişki isterken suçluluk ya da çevre baskısı hissetmek anlaşılır bir durumdur. Bu duyguları konuşmak, kararınızı daha rahat vermenize yardımcı olabilir.

Bu konuyu konuşmak için eşimle birlikte mi gelmeliyiz?

Zorunlu değildir. Bazı kişiler önce tek başına konuşmayı, bazıları ise eşiyle birlikte gelmeyi tercih eder. Hangisinin sizin için daha uygun olduğu ilk görüşmede birlikte değerlendirilebilir.

İleri yaşta yakınlığı yeniden konuşmak cesaret ister; ama bu konuşma çoğu zaman beklenenden daha fazla rahatlatır. Hazır olduğunuzda randevu sayfası üzerinden ya da 0543 108 25 76 numaralı telefondan ilk görüşme için bilgi alabilirsiniz.

Bu yazı tanı ve tedavinin yerini tutmaz.